‘Terug naar jou, weg van mij, graag gedaan’

Als een paar gelijksoortige verschijnselen zich op hetzelfde moment voordoen, dan heet dat op televisie al snel een tsunami. Ik zou de aandacht voor satire dit nieuwe televisieseizoen eerder een golfje willen noemen, maar opmerkelijk is het wel.

De opvallendste aanwinst is De nieuwste show (BNN/NPS), vier keer per week op de late avond van Nederland 3. In samenwerking met de redactie van Nova neemt een team van tekstschrijvers en komieken daarin de actualiteit op de hak. Naar Amerikaans voorbeeld mag de kolder worden afgewisseld door luchtige gesprekjes met echte mensen in het nieuws, vaak in de vorm van geestig bedoelde meerkeuzevragen. Zo werd gisteren in de negende aflevering actrice Hanna Verboom uit De co-assistent door presentator Patrick Lodiers ondervraagd over de definitie van een lustobject en moest minister Plasterk (Media en Emancipatie) uitleggen of hij geen eenvoudiger bewoordingen kon gebruiken dan ‘negatieve seksuele portrettering’. Verbooms slip of the tongue dat het heel moeilijk is om in een dramaserie met korte afleveringen tot een climax te komen, werd echter niet opgepikt.

Het is alleen al wat betreft de logistiek een heroïsche onderneming, zo’n dagelijkse actuele satire. Meestal duurt het even voordat een dergelijke formule op stoom komt, maar de allereerste aflevering was buitengewoon sterk, met ongemeen harde grappen. Intussen is het niveau alweer danig ingezakt en blijken de kijkcijfers enigszins teleur te stellen.

Grootste aanwinst vormt het optreden van stand-up comedianTijl Beckand – bekend van De Lama’s – als ijdele verslaggever. Zijn blokje van gisteravond begon hij met de woorden: „Het was een heel druk sportweekend, dus is het goed dat ik er ben!” Na een historisch overzicht van de tien grootste blunders van PSV nam Beckand afscheid met een bruggetje naar Lodiers: „Terug naar jou, weg van mij, graag gedaan!”

Zoals het ook bijna ondoenlijk is om een James Bond-parodie te maken, omdat die films zelf al hyperbolische pastiches zijn, kun je lastig het narcisme van sommige televisiepresentatoren nog verder uitvergroten. Toch kreeg ook het nieuwe seizoen van Koefnoen (AVRO) de vorm van een hijgerig journaal, N!WZ-magazine, gepresenteerd door Hans Ankerman alias Paul Groot. Onderin het beeld loopt permanent een lichtkrant, met flashes als ‘Keizerpinguïns Artis eisen minibar’.

De ervaring en het vakmanschap van het Koefnoen-team garanderen nog steeds hun toppositie op dit terrein. Hilarisch waren een imitatie van de woorden naar de grond spuwende NOS-correspondente Margriet Brandsma en de stand-upper van de fictieve pulloverhark Info Homp (weer Groot) in een reportage over de overlast van indiaanse hangjongeren in Biddinghuizen.

Eerder absurdisme dan satire biedt elke vrijdag rond middernacht het nieuwe programma Draadstaal (VPRO). Alle typetjes worden vertolkt door Jeroen van Koningsbrugge en Dennis van de Ven, die onder meer te zien zijn als een beleefd klagende Marokkaanse snorder, als couch potatoes in een brommobiel en als bezoekers van een beurs voor vijftigplussers. Hier en daar is Draadstaal al vroegtijdig de hemel in geprezen als een waardige opvolger van Van Kooten en De Bie. Dat is op z’n best voorbarig, want het programma bevat nog veel ongepolijste missers. Een deftige kunstkenner met witte handschoentjes, die tot drie keer toe een kostbaar voorwerp uit zijn handen kapot laat vallen – mijn humor is het niet.

Dan moet ik harder lachen om Gooische Vrouwen (RTL), dat in het derde seizoen nog steeds scherp blijft. Om serieus genomen te worden in de high society van Laren wierpen de dames zich zondag op een ‘tsjerretie’-evenement, een veiling ten bate van Thaise weeskinderen. Het leek precies op de echte Pink Ribbon-actie gisteren tegen borstkanker.

Kijk ook op nrc.nl/beeldenstorm