Stripfiguur met extra zintuig voor basketbal

Op basketballer Ricky Rubio, de 16-jarige spelverdeler van de Spaanse topclub DKV Joventut, zijn alle superlatieven van toepassing. Even deed ‘het wonder’ Nederland aan.

El milagro de Ricky luidt de aankondiging van het filmpje op Youtube, het wonder van Ricky. Daarop beelden van de finale van het Europees kampioenschap voor ploegen met spelers tot zestien jaar, in het Spaanse Linares. Rusland scoort in de slotseconden een driepunter: 87-84. Ruim 2.500 toeschouwers in rouw. De Spaanse coach doet geen moeite nog een time-out te nemen. Er is één man in de hal die meent dat de wedstrijd nog niet is afgelopen, ook al staat er nog een luttele 1,4 seconde op de klok. Hij krijgt de bal toegeworpen – een ziekenhuisbal van de buitencategorie. Hij weet ’m met een snoekduik toch te vangen bij de middenlijn en – besprongen door twee Russen – direct door te transporteren. Met een hoge boog gaat de bal via het bord door de ring.

In de verlening trekt Spanje alsnog aan het langste eind. De statistieken van Rubio: 51 punten, 24 rebounds, 12 assists en 7 steals. Surrealistische cijfers. Niet voor Rubio, want het was zijn derdetriple double van het EK. Die kwalificatie krijgt elke speler die met drie scores in de dubbele cijfers komt. In de halve finale noteerde Rubio een zeldzame quadruple double; resultaten in de jeugd bieden echter geen garantie voor de senioren. Ware het niet dat hij zich daar ook reeds had gemanifesteerd. Ricard Rubio Vives was veertien jaar toen hij in het eerste van DKV Joventut Badalona debuteerde. Hij kwam in het veld tijdens de Lliga Cataluña, toen zijn team twaalf punten achter stond tegen Girona. Een slungel met een onvolgroeid lijf en disproportioneel lange armen. En dan dat olijke gezicht met die grote ogen onder zware wenkbrauwen en dat Beatles-kapsel; alsof een cartoonist zich op hem had uitgeleefd. De Girona-spelers gniffelden. Zodra het groentje zijn eerste bal kreeg begonnen ze op hem te jagen. De Girona-grijns werd al snel een grimas; het joch was niet van de bal te krijgen.

Rubio dribbelde de bal door zijn benen, achterlangs, strooide met passes, stal ballen en scoorde. Toen hij vijf minuten later weer naar de bank mocht was de achterstand nog drie punten en even later won zijn team de wedstrijd. Ex-NBA-speler Elmer Benett, de 37-jarige routiner van DKV, kon zijn ogen nauwelijks geloven. „Ik dacht dat een jochie van veertien in problemen zou komen tegen die grote mannen, maar het deed hem niets. Hij voelt geen enkele druk.”

Kort daarna debuteerde Rubio in de ACB, de Spaanse eredivisie. De gebeurtenis haalde alle landelijke journaals en kranten. Rubio speelde achteloos en indrukwekkend. Zijn coach García Reneses probeerde de gemoederen te kalmeren. „Hij hielp ons de wedstrijd winnen, maar het belangrijkste is zijn toekomst. We moeten hem niet te veel bewieroken.”

Al liet de 60-jarige topcoach hem ook niet bepaald rustig acclimatiseren. Begrijpelijk, want uit cijfers blijkt dat DKV mét Rubio een veel hoger rendement heeft. Op zijn vijftiende was hij al een volwaardige speler in de ACB en de Euroleague, de Champions League van het basketbal.

Rubio is vergeleken met ‘Magic’ Johnson, de beste pointguard uit de geschiedenis van de Noord-Amerikaanse basketbalcompetitie (NBA). Maar de overeenkomsten met Pete Maravich – zowel qua spel als uiterlijk – zijn bijna griezelig. Alsof de in 1988 plotseling overleden magiër is gereïncarneerd. Dezelfde creatieve, speelse stijl; hetzelfde markante hoofd.

Een verslaggever van het toonaangevende Amerikaanse SLAM Magazine reisde naar Europa om het fenomeen te aanschouwen en schreef: „Ik hoopte eigenlijk dat hij niet zo extreem goed zou zijn als mij was verteld. Maar hij was nog beter dan ik verwachtte. Hij zou nu al in de NBA kunnen spelen. Rubio heeft een hoog basketbal-IQ en komt met de meest waanzinnige oplossingen, ballen die nooit eerder zijn vertoond.”

Tijdens het oefenduel dat de Spanjaarden zaterdag zonder veel inspanning van Groningen wonnen (63-83), waren vonken te zien van een onwaarschijnlijk talent. En zelfs misbaar toen teamgenoot Moiso – 2.11 meter met zes jaar NBA-ervaring – een sublieme no look pass van Rubio niet afrondde.

„Het enige wat je moet doen als je met hem speelt, is dat je altijd de bal moet verwachten. Hij passt ook vaak als hij niet naar je kijkt”, zegt Henk Norel (20), de Nederlandse center die ook tot 2010 onder contract staat bij DKV, maar dit seizoen is uitgeleend aan Alicante. Rubio mag overigens al in 2009 weg, voor 6 miljoen euro.

Norel verwacht dat hij volgend jaar met Rubio wordt herenigd. „Als ik met Ricky speelde, dan maakte ik vaak over de dertig punten; hij trekt alle verdedigers naar zich toe en kan ontzettend goed passen. Het is alsof hij een extra zintuig heeft voor basketbal.” En verbazingwekkend lange armen. Norel: „Ik ben 2.12 meter en mijn wingspan is 2.20 meter, die van Ricky (1.90 meter lang) is 2.08-2.10.”

Norel is bevriend met Rubio en ziet de gekte van nabij. „Als je met hem in Barcelona of Madrid loopt, wordt hij door iedereen herkend of aangeklampt. Hij is nu al onsterfelijk in Spanje. Maar hij blijft er heel rustig onder. Ricky is een erg nuchtere jongen.” Dat beaamde García Renenes, die zaterdag liefdevol sprak over zijn piepjonge spelmaker. „Ricky is heel belangrijk voor ons en ja, hij kan de druk aan. Zijn hoofd is heel goed.”

De belangrijkste taak is Rubio niet te laten bezwijken onder de druk. Om hem te beschermen mag hij tot zijn achttiende geen interviews geven. „Er wordt heel goed op hem gelet”, zegt Peter de Bos, de agent van Norel. „Hij kan rustig worden gebracht omdat Spanje al een aantal topguards heeft.”

Desondanks is het niet uitgesloten dat hij volgend jaar meedoet bij bij de Olympische Spelen in Peking. Vorige week vernederde DKV, met een weergaloze Rubio, de Europese grootmacht FC Barcelona. In Groningen kon zaterdag worden vastgesteld dat van alle jubelverhalen over ‘het wonder’ geen woord is overdreven.

Zie beelden van Ricky Rubio op nrc.nl/sport