In Oekraïne ligt nu Janoekovitsj op kop

Het politieke stoplicht in Oekraïne is sinds de stembussen voor de parlementsverkiezingen afgelopen zondagavond sloten al twee keer van kleur veranderd. Zag het er zondagnacht nog naar uit dat de ‘blauwe’ Partij van de Regio’s van premier Viktor Janoekovitsj de winnaar was, nog geen twaalf uur later wezen de uitslagen uit ruim zestig procent van de kiesdistricten uit dat het ‘oranje’ Blok Joelia Timosjenko op kop liep.

De overwinningsroes in het kamp van Joelia Timosjenko was maandagmorgen zo groot dat de blonde vlechtdraagster meteen met de andere ‘oranje’ partij, Ons Oekraïne van president Viktor Joesjtsjenko, over een regeringscoalitie wilde onderhandelen. Die wens tot samenwerking hadden beide partijleiders voor de verkiezingen met een omhelzing bezegeld.

Dat Timosjenko daarbij de belangrijkste ministersposten zou opeisen lag voor de hand. Temeer omdat de machtspositie van president Joesjtsjenko de afgelopen maanden door zijn geruzie met premier Janoekovitsj behoorlijk is verzwakt. Of Joesjtsjenko het nog enigszins met Timosjenko kan vinden, is evenmin zeker, vooral nu zij gisteren nogmaals onderstreepte in 2009 mee te gaan doen aan de presidentsverkiezingen.

In de loop van de middag, toen zeventig procent van de stemmen was geteld, sloeg het stoplicht weer op blauw en kroop Janoekovitsj langzaam voorbij Timosjenko om alsnog de overwinning op te eisen. President Joesjtsjenko gaf vervolgens bevel om uit te zoeken of het stemmentellen in het zuiden en oosten van Oekraïne, waar de achterban van Janoekovitsj woont, wel eerlijk was verlopen.

Inmiddels is 95 procent van de stemmen geteld en ligt Janoekovitsj met 34 procent meer dan drie procent voor op Timosjenko. Joesjtsjenko heeft 14,3 procent veroverd, de Communistische Partij 5 procent en het Blok Lytvyn bijna vier procent.

Ironisch genoeg rest Janoekovitsj gezien de huidige uitslagen maar één duidelijke coalitiepartner: Ons Oekraïne van president Joesjtsjenko. Nog meer dan eerst lijken alleen de beide rivalen in staat om Oekraïne uit de crisispoel te trekken waarin ze het zelf het afgelopen half jaar kopje onder hebben geduwd. Om een absolute meerderheid in het parlement te krijgen zouden zij dan steun moeten zien te krijgen van een van de drie kleine partijen, zoals het Lytvyn Blok of de communisten.

Grote vraag blijft of Janoekovitsj wel zo pro-westers is als hij zich de afgelopen maanden heeft getoond. Duidelijk is echter wel dat Janoekovitsj het pro-westerse spel zal meespelen zolang hij westers investeringskapitaal nodig heeft voor de verouderde staalindustrie in het oosten van het land. Daar en in het zuiden van Oekraïne woont zijn Russisch-sprekende achterban, die veel minder pro-westers is dan de bevolking in het westelijk deel van het land.