‘Ik maak geen bokkensprongen maar ben nog ijzersterk’

Een comeback met een nooit gespeelde afscheidsvoorstelling: de van oorsprong Amerikaanse choreograaf Bob Foltz keert na vijftien jaar planten kweken terug op het podium.

„Ik voel je niet want je gebruikt mijn bil niet.” Gedurende een repetitie van de dansvoorstelling Reoccurrence in Amsterdam drapeert danseres Juliëtte van Ingen zich beurtelings over Bob Foltz en Dries van der Post heen. „Zal ik dit doen, Bob?” vraagt Van der Post. „Of vind je het misschien te mooi?” Foltz wil de sequentie nog een keer overdoen. Hij blijkt de danspassen niet te tellen. Van Ingen: „Soms is dat echt handig: pam tadam tadam páf.”

De repetitie is een reünie van oudgedienden, want choreograaf en danser Bob Foltz (Ohio VS, 1955) en zijn twee dansers waren al jaren gestopt. De Amerikaan die in Groningen terechtkwam, maakte met zijn Bob Foltz Company furore in de jaren tachtig. Zijn dynamische en esthetische ‘ADHD’-dans sloot naadloos aan bij de punkgeneratie en de onrustige tijdsgeest. Op het hoogtepunt van zijn roem stopte hij plotseling en verruilde zijn wilde levensstijl voor een bestaan met planten. Foltz werd kweker. Een succesvolle kweker, want zijn Tuingoed Foltz in het Groningse Meeden is de afgelopen jaren niet uit de woon- en tuinbladen weg te slaan.

„In 1991 had ik tussen twee voorstellingen een tijd vrij,” zegt Foltz. „Ik huurde een boerderij met een lap grond eromheen. Hoewel ik in de VS op een boerderij was opgegroeid, had ik geen idee wat ik ermee aanmoest. Om meer te weten te komen over tuinen en planten ging ik stage lopen bij een kwekerij. Toen wist ik het: ik word kweker.”

Vijftien jaar lang werkte Foltz samen met zijn partner Andries tussen de planten en dacht geen seconde aan dans. Tot vorig jaar. „Ik zat in de woonkamer en had de radio aan. Ik hoorde muziek en dacht ineens: ik ga een voorstelling maken.” Net zo plotseling als hij was gestopt wilde hij weer op het toneel staan. „Ik wilde nog één keer dat hele maakproces, die uitputting en voldoening van het theater voelen.”

Met zijn vaste danseres Juliëtte van Ingen en oude dansvriend Dries van der Post meldde hij zich bij het Grand Theatre in Groningen. Hij wilde een comeback maken met een afscheidsvoorstelling die hij vijftien jaar geleden nooit had gemaakt. Het resultaat is Reoccurrence, dat vorig jaar drie keer te zien in Groningen. De voorstelling werd zo’n succes dat het trio nu op tournee gaat.

Tijdens de doorloop valt de rust op. Verdwenen is de hectische dans van weleer. Foltz noemt zijn nieuwe werk dan ook ‘energie in stilte’. Gedrieën bewegen de dansers door de ruimte. Ze staan en kijken, de sfeer is bijna meditatief. Zittend slaan ze de filmbeelden gade van Foltz’ oude werk, en van hun dansersleven door de jaren heen.

Is er in die vijftien dansloze jaren iets veranderd in zijn werk? Is zijn danstaal door de tijd ingehaald? Bob Foltz, die nu weer elke dag een balletles neemt voor de techniek en discipline, vindt dat de moderne dans vaak te veel een vrijblijvende improvisatieoefening blijft zonder aanwijzingen of oordeel. „In mijn ogen is het geen ambacht meer, techniek doet er niet meer toe.”

Vroeger floepte de choreografie er als vanzelf bij hem uit en dat is nog steeds zo. „Ik maak wat ik mooi vind en het blijkt gelukkig nog steeds te werken. Toen ik de studio inging had ik geen vooropgezet idee of thema.”

Reoccurrence past goed bij de levensfase waarin Foltz verkeert. „Ik maak geen bokkensprongen meer, maar mijn lichaam blijkt nog ijzersterk. Die stilte en rust in het stuk kwamen vanzelf. Wat dat betreft is het een stuk over bewustzijn. Nu zie ik echt wat dans is.”

Na de repetitie, eenmaal op straat, zegt hij dat hij zijn planten niet mist. „Die worden door Andries goed verzorgd.” Maar in het weekend gaat hij weer naar Groningen. Naar de rust, de ruimte en de natuur.

‘Reoccurrence’ is te zien in het Grand Theatre in Groningen (3/10), tournee t/m 28/10. Inl: (0598) 627829 of www.grand-theatre.nl.