Vrienden door dun

In het licht van opstand en repressie weer een verhelderend plaatje afgelopen week: Ahmadinejad en Chavez, broederlijk gearmd. De Iraanse en Venezolaanse leider zijn kampioenen in het opzoeken van diplomatieke controverses. Dat schept een band.

Zo kan dezelfde Ahmadinejad het ook goed vinden met Zimbabwe’s Mugabe. Of Chavez met Cuba’s Castro. Neem het lijstje out-law states van Condoleezza Rice en het is een en al hartelijkheid. Ze noemen elkaar ‘vrijheidsstrijders’ (Chavez tegen Mugabe) , ‘die elkaar vertrouwen’ (Castro tegen Chavez) ‘hetzelfde denken’ (Mugabe tegen Ahmadinejad) en ‘samen het imperialisme van Noord-Amerika bestrijden’ (Chavez tegen Ahmadinejad).

Het is gewone kost voor kinderpsychologen: de verstotelingen van de klas, in elkaars armen gedreven door hun irrationele streken én door het isolement dat hun is opgelegd.

Neem Ahmadinejad. Iran was al ruim vóór zijn aantreden ingedeeld bij Bush’ As van het Kwaad. Dat stemt geen leider positief. Tijdens zijn bezoek aan New York vorige week werd de Holocaust-ontkenner keer op keer geschoffeerd. Zijn gastheren van Columbia University zetten hem publiekelijk te schande en een bezoek aan Ground Zero werd geweigerd. Net goed voor de schurk, maar tot grote verontwaardiging in Iran zelf – óók onder mensen die Ahmadinejad niet steunen.

Hoe kun je ook. Dit zijn stuk voor stuk erfgenamen van koloniale overheersing. Leiders die boven zijn komen drijven op een agenda van nationalisme. Die het kwaad juist in Europa en de VS zoeken. Die keer op keer hun diepe wantrouwen jegens het Westen bevestigd zien. Die dromen van een ‘multipolaire’-wereld. En die leven met de overtuiging dat het moreel gelijk van het Westen zijn langste tijd heeft gehad.

Isoleer dit soort types en ze zoeken elkaar op.

Maar als negeren en schofferen geen optie is, wat dan? Het goede voorbeeld geven? Waarom niet. Bij kinderen werkt het ook – als we maar eerlijk en consequent zijn.

Floris-Jan van Luyn

Floris-Jan van Luyn is filmmaker en oud-correspondent van NRC Handelsblad