Vijf hazen en een tempoversnelling

De Ethiopiër Haile Gebrselassie heeft wat hij al zo lang wil: het wereldrecord op de marathon. In Berlijn verbeterde hij de 2.04,55 van de Keniaan Paul Tergat met bijna een halve minuut.

Henk Stouwdam

Eindelijk heeft Haile Gebrselassie het wereldrecord dat past bij zijn status als beste langeafstandsloper van zijn tijdperk. De 34-jarige Ethiopiër is sinds gisteren de snelste man op de marathon, nadat hij in Berlijn een tijd van 2.04.26 had gelopen. Het was de 24ste keer dat hij een wereldrecord verbeterde.

Gebrselassie verbrak de recordtijd (2.04.55) van de Keniaan Paul Tergat, die een tiental minuten na de finish al aan de telefoon hing om zijn felicitaties over te brengen. „Sorry Paul, je zult volgend jaar naar Berlijn moeten terugkeren om het record te heroveren”, sprak de Ethiopiër tegen de loper die vier jaar geleden op hetzelfde parkoers als eerste de marathon onder de twee uur en vijf minuten liep.

De verontschuldiging van de nieuwe recordhouder zal gemeend zijn geweest, omdat Gebrselassie en Tergat goede vrienden zijn. Maar het korte gesprek was ook doorspekt van rivaliteit. Sinds de Ethiopiër in 2005 zijn aandacht van de baan heeft verlegd naar de weg, aasde hij op het wereldrecord van de marathon. Vorig jaar mislukte zijn poging in Berlijn en kwam hij 61 seconden tekort, afgelopen voorjaar in de marathon van Londen moest hij na een dertigtal kilometers de strijd staken wegens een aandoening aan zijn luchtwegen.

Het zat hem dwars dat hij zijn hegemonie op de baan niet kon voortzetten op de weg. De mislukte race in Londen ervoer hij als een dieptepunt. ‘Uitstappen’ past niet bij een loper van zijn statuur, vond hij. Gebrselassie voelde zich machteloos door de fysieke malheur. Bovendien knaagde die tegenslag aan zijn zelfvertrouwen. Was hij over zijn hoogtepunt heen?

Om die twijfel te verdrijven liep hij anderhalve maand later bij de FBK Games in Hengelo de 10.000 meter. Dat was tegen de zin van manager Jos Hermens, die de wedstrijd niet in het programma van de Ethiopiër vond passen. Maar Gebrselassie liep onder de 27 minuten, een prestatie die hem het zelfvertrouwen bracht waarmee hij vervolgens twee wereldrecords verbeterde. Eerst eind juni in Ostrava het werelduurrecord (21,28 kilometer) en gisteren met de snelste tijd op de marathon. Vooral na die laatste prestatie was de opluchting van zijn lachende gezicht te lezen.

Na ‘Ostrava’ hervatte Gebrselassie met grote toewijding zijn voorbereiding op de Berlijnse marathon. Hij legde zich vooral toe op lange duurlopen – wekelijks zo’n 250 kilometer – met tempoverhogingen aan het eind. En die werkwijze sorteerde effect, want nadat vijf hazen hem dertig kilometer hadden begeleid, voerde hij in de laatste kilometers in z’n eentje het tempo op. Met succes.

Ruim 600 kilometer westelijk van Berlijn, in het Brabantse Boekel, kroop Hermens bijna in de televisie van vreugde, zo opgetogen was de atletenmanager over de prestatie van de belangrijkste loper in zijn stal. Eindelijk zat het mee, zei hij. Gebrselassie was topfit – hoewel er daags voor de race nog even zorg was over een aanval van pollen – en de weersomstandigheden in Berlijn waren ideaal. Hermens, die door een vertraagde terugreis uit Shanghai niet in Berlijn kon zijn: „Alles viel op zijn plaats. Haile is nu echt een marathonloper geworden. Hij had leuke tijden gelopen, maar niet van zijn niveau. En met Haile ben ik ervan overtuigd dat er nog rek inzit. Zelf denkt hij onder de 2.04 te kunnen lopen.”

Wie weet gaat dat op 18 januari gebeuren in de golfstaat Dubai, waar Gebrselassie opnieuw een aanval op het wereldrecord marathon wil doen. Hij heeft zich daartoe laten overhalen door de sportgekke premier sjeik Mohammed bin Rashid Al Maktoum, die uit eigen zak een bonus van één miljoen dollar (ruim 700.000 euro) beschikbaar heeft gesteld voor het wereldrecord. Dat bedrag doet de bonus van 50.000 euro in Berlijn verbleken. Niet dat Gebrselassie reden tot klagen heeft, want hij incasseerde gisteren 350.000 euro aan start- en prijzengeld. Los van een wereldrecord ligt er voor de winnaar in Dubai 250.000 dollar (175.000 euro) klaar.

Na ‘Dubai’ moet de gouden medaille bij de Olympische Spelen in Peking de volgende scalp worden. In die tussentijd zal Gebrselassie geen voorjaarsmarathon meer lopen. Dat zou volgens Hermens te veel van het goede zijn. „Periodiseren, dat wordt tot de Spelen de belangrijkste opdracht”, zegt de manager. „We zullen eens kijken of we voor de FBK Games een mooi programma rond Gebrselassie in elkaar kunnen steken, want al die tijd geen wedstrijd lopen, houdt hij niet vol.”

grafiek records: pagina 18