Verdrag? Referendum? Dit vinden vier politici

Wat is voor u de essentie van het verdrag?

Het is toekomstgericht, maar zonder pretenties. En dat is de essentie van Europese samenwerking. Dit verdrag moet de Europese kar uit de modder trekken en de vastgelopen besluitvorming in de 27 lidstaten weer op gang brengen. Maar dan wel zo dat wij onszelf kunnen herkennen. Het motorblok van de verworpen Grondwet kon blijven zitten, maar de constructie zelf is herzien. De belangrijkste spelregels zijn aangepast. En nu moeten we met Europa het spel spelen en de problemen oplossen waar we nationaal tekortschieten: asiel en migratie, klimaat en milieu, energiezekerheid, de bestrijding van terrorisme en internationale misdaad.

Welke elementen van de EU wilt u versterken en welke wilt u terugdraaien?

Versterken: De rol van nationale parlementen in de besluitvorming moet worden versterkt en verbeterd. Meer grip op Brussel dus, om meer greep te krijgen op onze eigen problemen. En niet alleen remmen, maar ook gas geven. Daartoe heb ik de `oranje kaart` gesuggereerd: veertien parlementen die de bemoeizucht uit Brussel niet bevalt, kunnen hun ministers verplichten Commissie-voorstellen direct naar de prullenmand te verwijzen. Maar we kunnen óók sneller en beter adviseren wat we wél of juist anders willen regelen. En desnoods kunnen we met negen landen versnellen. Terugdraaien: De constitutionele pretenties die averechts hebben gewerkt. Ze zijn eruit. De sluipende bevoegdheidsuitbreiding van Brussel. Kan niet meer. Het gebrek aan noodremmen die voorkomen dat je wordt overstemd als iets tegen ons nationale belang ingaat. Zitten er nu wel in. De slappe knieën tegenover nieuwe toetreders. Nu: afspraak is afspraak! Maar een einde aan vergaderplek Straatsburg is niet gelukt. Ga ik volgend jaar weer proberen.

Wat gebeurt er in Nederland als we het verdrag zouden verwerpen?

De lidmaatschapsvraag dringt zich dan op. Eruit stappen hoeft niet, maar heronderhandelen kan niet. De andere lidstaten zullen doorgaan en de belangrijkste concessies aan Nederland, de `oranje kaart` en de uitbreidingscriteria, schrappen. Ons rest dan het vragen van sideletters, opt-outs en een plekje achterin de bus. De Denen hebben dat al eens geprobeerd en die wisten niet hoe snel ze weer moesten aansluiten. Bij verwerping belanden we ergens tussen Groot-Brittannië, dat zich een uitzonderingspositie kan veroorloven, en Noorwegen, dat overal aan meedoet en nergens over meepraat. Voor Nederland, met zijn kwetsbare samenleving, open economie en kleine thuismarkt is dat geen optie.

Welk Europa wilt u achterlaten voor de volgende generatie?

De generatie die in 2009 naar de Europese stembus zal gaan, is geboren na de val van de Berlijnse Muur. Het perspectief dat ik hun wil bieden kan niet meer beginnen met Nie wieder Krieg, zoals met de generaties die Europa hebben opgebouwd. Voor hen gaat het om veiligheid in de metro en de disco, menselijkheid in en aan de Europese grenzen en een duurzaam klimaat. Nooit meer Londen en Madrid dus. Nooit meer Srebrenica. Maar ook geen natte voeten!

Rectificatie / Gerectificeerd

Han ten Broeke

Bij het artikel Verdrag? Referendum? Dit vinden vier politici (1 oktober, pagina 20) stond dat Han ten Broeke Tweede Kamerlid is voor de PvdA. Ten Broeke is echter Kamerlid en Europawoordvoerder voor de VVD.