Twee judoka’s, één ticket naar Peking

Nederland mag per gewichtsklasse één judoka afvaardigen naar de Olympische Spelen. Bij wereldbekerwedstrijden staat daardoor meer op het spel dan medailles.

Het was het fanatisme in de wedstrijd die op een minimale score werd beslist, het secondenlange juichen van Claudia Zwiers op de tatami en het minutenlange treuren van Marhinde Verkerk op een trap in Topsportcentrum Rotterdam. Uit alles bleek dat in het onderlinge gevecht tussen de judoka’s meer op het spel stond dan de bronzen medaille. Zwiers en Verkerk voeren een concurrentiestrijd om een olympisch startbewijs dat nog niet eens is veilig gesteld. En zo zijn in meer gewichtsklassen twee judoka’s in gevecht om Nederland in Peking te vertegenwoordigen.

Judoka’s die in september bij de WK in Rio de Janeiro een plaats bij de topvijf wisten te behalen, stelden een zogenoemde olympische quotumplaats in hun gewichtsklasse veilig. Hoewel die formeel niet op persoonlijke titel wordt behaald, kan Ruben Houkes (goud), Guillaume Elmont, Elisabeth Willeboordse, Carola Uilenhoed (brons), Mark Huizinga en Edith Bosch (vijfde) een startbewijs voor de Olympische Spelen in Peking nauwelijks meer ontgaan. Dex Elmont, in Brazilië uitgeschakeld in de eerste ronde, hoeft zich op basis van zijn resultaten in het wereldbekertraject ook geen zorgen te maken.

De zeven judoka’s moeten slechts vormbehoud tonen tegenover sportkoepel NOC*NSF voor definitieve uitzending. Ook Dennis van der Geest (geblesseerd) en Deborah Gravenstijn (dit seizoen terug na twee jaar blessureleed) hoeven bij eventuele olympische nominatie via de wereldbekerwedstrijden niet over hun schouder te kijken. Hun concurrenten, Grim Vuijsters en Dani Libosan, behaalden tot nu toe alleen podiumplaatsen in eigen land.

In drie gewichtsklassen met voor Nederland olympisch perspectief judoën twee judoka’s om hetzelfde startbewijs, waarvoor een van beiden bij de eerste negen op de Europese ranking moet eindigen. Elco van der Geest (-100 kg) moet de strijd aan met Henk Grol, die recent is overgestapt uit de gewichtsklasse tot 90 kilogram. Bryan van Dijk vecht om dezelfde plek als Henri Schoeman (-73 kg), net als Marhinde Verkerk en Claudia Zwiers (-78 kg).

Van Dijk en Verkerk verzuimden in Rio de Janeiro een quotumplaats veilig te stellen, nadat hun concurrent in april bij de EK in Belgrado ook niet had kunnen imponeren. Ruben Houkes bewees in Rio de Janerio dat het anders kan. Bondscoach Maarten Arens verkoos de judoka in de klasse tot 60 kilogram boven Jeroen Mooren, die op dat moment internationaal beter geklasseerd was. Houkes werd verrassend wereldkampioen, waardoor de weg naar Peking voor Mooren nagenoeg is afgesloten.

In het verleden zaten judoka’s elkaar door dergelijke selectiekeuzes tot in de rechtszaal achterna. Elisabeth Willeboordse (-63 kg), nu zonder noemenswaardige concurrente in eigen land, judode in 2004 met Daniëlle Vriezema om uitzending naar de Olympische Spelen in Athene. Het vuur laaide zo hoog op, dat Vriezema – zonder resultaat – een kort geding aanspande tegen de judobond, die Willeboordse voor de EK selecteerde ondanks een lagere klassering.

Dennis van der Geest had in 1997 meer succes toen hij voor de rechter WK-deelname afdwong ten koste van Denny Ebbers. De animositeit die destijds ontstond tussen de kampen van de twee judoka’s is er ook tussen routinier Zwiers en nieuwkomer Verkerk. „We praten niet veel met elkaar en we trainen nooit met elkaar”, zei Zwiers gisteren. „Ik heb geen zin om haar beter te maken. Ze had in Rio een olympische nominatie kunnen verdienen, dat had ook een voordeel kunnen zijn voor mij. Maar toen ik hoorde dat ze uitgeschakeld was, dacht ik: ‘te gek!’. Daar ben ik heel eerlijk in. Ik gun niemand behalve mezelf een ticket naar Peking.”

De bronzen medaille in Rotterdam beschouwde Zwiers dan ook als mentale overwinning, nadat haar band met vrouwenbondscoach Marjolein van Unen door de uitzending van Verkerk naar de WK „even wat minder” was geweest. „Ik was heel gretig vandaag en wilde voor eigen publiek winnen. Ik maak pas plaats voor Peking als ik er bij neerval.”

Bij de mannen slaagde Schoeman erin Van Dijk voor te blijven. „Ik heb aan gelijkwaardige concurrentie moeten wennen”, zei Schoeman. „Je moet eerst naar jezelf kijken en dat deed ik niet. Voor de WK was ik te veel met hem bezig en daardoor presteerde ik niet. Nu probeer ik eerst zelf voldoende punten te halen en denk ik daarna pas aan hem. Een concurrent maakt je alleen maar sterker. Je vergt het uiterste van jezelf. We kunnen wel gewoon met elkaar praten, hoor. Je komt elkaar toch steeds tegen.”

Dat geldt zeker voor Elco van der Geest en Henk Grol, die gisteren een bronzen medaille won. De twee judoka’s trainen al jaren samen bij het Haarlemse Kenamju. „Er is wel iets veranderd”, zei bondscoach Arens. „Als je in andere gewichtsklassen judoot, train je makkelijker tegen elkaar. In dat opzicht help je nu je concurrent. Maar verder is dat volgens mij geen probleem. We zullen wel zien wie het wordt voor Peking.”