Te weinig capaciteit voor zorg bij kanker in de borst

Vrouwen met borstkanker kunnen in Nederland vaak niet de operatie krijgen die zij willen en die voor hen het beste resultaat zou geven. Voor operaties waarbij met eigen weefsel een nieuwe borst wordt gemaakt is de wachttijd minimaal anderhalf jaar. Ook voor acute operaties waarbij zo veel mogelijk huid wordt gespaard is er te weinig capaciteit. Dat zeggen artsen van het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis in Amsterdam, het UMC in Utrecht en het Erasmus MC in Rotterdam.

Vandaag begint de internationale borstkankermaand, georganiseerd door Pink Ribbon, een organisatie die aandacht vraagt voor borstkanker. In Nederland wordt elk jaar bij 12.000 vrouwen, onder wie 3.000 jonger dan 50 jaar, borstkanker vastgesteld. Eén op de twintig vrouwen in Nederland overlijdt aan de ziekte.

Hester Oldenburg, oncologisch chirurg in het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis, zegt dat ze „gefrustreerd” is door het grote aantal vrouwen dat ze moet verwijzen naar ziekenhuizen waar de chirurgen niet gespecialiseerd zijn in borstkankeroperaties. „Die vrouwen worden vaak minder goed geholpen dan mogelijk is”, zegt ze. „En ze hebben geen keuzevrijheid.”

Veel vrouwen krijgt ze niet eens te zien, zegt ze. Vrouwen die zich voor het eerst bij het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis melden, worden alleen geholpen als er binnen twee weken plaats is voor een afspraak. Een woordvoerder van het ziekenhuis zegt dat er dagelijks vrouwen ‘bij de poort’ worden afgewezen. De wachttijd voor borstoperaties zonder reconstructie is zes tot acht weken.

Elsken van der Wall, hoogleraar interne geneeskunde in het UMC Utrecht, zegt dat reconstruerende borstoperaties vaak lang duren en dat daarvoor vaak geen operatiekamers beschikbaar zijn. Tegelijkertijd ziet ze de vraag naar deze operatie toenemen, doordat vrouwen steeds beter op de hoogte zijn van de mogelijkheden. Irene Mathijssen, plastisch chirurg in het Erasmuc MC, zegt dat in haar ziekenhuis de wachtlijst voor reconstruerende borstoperaties sinds april gesloten is. „Het heeft geen zin om vrouwen de illusie te geven dat ze geholpen zullen worden als dat de komende twee jaar toch niet kan.”

Hester Oldenburg van het Antoni van Leeuwenhoek Ziekenhuis vindt dat de overheid zou moeten kijken in welke ziekenhuizen de meeste ervaring is met ingewikkelde borstoperaties. „Die zouden meer geld moeten krijgen.” Gespecialiseerde ziekenhuizen worden nu beperkt, zegt ze. En ziekenhuizen met minder ervaring kunnen doorgaan.