Overeenkomst EU-landen in drugsbeleid

Nederland heeft met zes andere Europese landen een samenwerkingsakkoord gesloten over bestrijding van drugsboten die vanuit Zuid-Amerika via West-Afrikaanse landen Europa proberen aan te doen.

De samenwerkingsovereenkomst voorziet in gemeenschappelijke acties van de kustwacht, marine en de luchtmacht en het uitwisselen van informatie. Minister Hirsch Ballin (Justitie, CDA) tekende namens Nederland gisteren de overeenkomst aan de vooravond van overleg tussen de Europese ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken in Lissabon. De andere partners zijn Italië, Portugal, Spanje, Frankrijk, Groot-Brittannië en Ierland. Lissabon wordt de thuisbasis van een nieuw hoofdkwartier, het Maritieme Analyse- en Operatie Centrum Narcotica.

Drugssmokkelaars gebruiken vanuit Zuid-Amerika steeds vaker de zeeroute via West-Afrikaanse wateren, waar tussenstops worden gemaakt en ladingen worden overgeslagen voor verder transport naar Europa. Gemeenschappelijk optreden zal vooral plaatshebben in Europese havens of Europese wateren. Optreden buiten Europees grondgebied is complex omdat internationale maritieme verdragen het enteren van schepen verbiedt zonder toestemming van het land waar het schip staat ingeschreven. Vaak is het verkrijgen van toestemming zo ingewikkeld en tijdrovend dat de smokkelaars al gevlucht zijn.

Dergelijke beperkingen gelden ook binnen de Europese wateren. Maar doordat in het Maritieme Analyse- en Operatiecentrum in Lissabon verbindingsofficieren van de betrokken landen gestationeerd worden, kunnen procedures voor het enteren van schepen die ingeschreven staan in de aangesloten landen, aanzienlijk versneld worden, is de verwachting. Bovendien vergemakkelijkt het uitwisselen van informatie de mogelijkheid om op te treden als een ‘verdacht’ schip in een van die landen een haven binnenvaart.

Nederland ondertekende in 2003 een soortgelijke overeenkomst met 36 landen in het Caraïbisch gebied, het Verdrag van San José. Daarin werd vastgelegd dat een ‘verdacht’ schip mocht worden geënterd op volle zee, of als het schip een heenkomen zoekt in de territoriale wateren van een van de aangesloten landen. Tot nu toe hebben slechts twaalf staten het verdrag ondertekend.