‘Over mannen zegt Plasterk niets’

De Emancipatienota van minister Plasterk is meer dan een pleidooi voor een nieuwe seksuele moraal. De arbeidsdeelname van vrouwen moet omhoog, en ze moeten meer gaan verdienen.

Blote vrouwen in videoclips en op reclameborden. Alle aandacht ging naar de vermeende „seksualisering van de maatschappij”, toen minister Plasterk (Onderwijs, PvdA) afgelopen vrijdag zijn Emancipatienota 2008-2011 presenteerde.

Maar de nota gaat vooral over arbeidsparticipatie van vrouwen. Die moet omhoog, vindt Plasterk, die binnen het kabinet ook verantwoordelijk is voor emancipatie.

Het emancipatieproces in Nederland is gestagneerd, schrijft de minister in Meer kansen voor vrouwen. En er is een trendbreuk nodig om deze stagnatie te doorbreken. Volgens Plasterk is er nog steeds een grote kloof tussen gelijke rechten van vrouwen en mannen enerzijds en de maatschappelijke realiteit anderzijds. Plasterk wil een hogere participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Driekwart van de vrouwen tussen de 20 en 64 jaar moet in 2016 aan het werk zijn.

De verhoging van de arbeidsparticipatie in uren past in het streven van het kabinet en de sociale partners om in 2016 een arbeidsparticipatie van 80 procent te halen. Daarmee moeten de gevolgen van vergrijzing worden opgevangen, en de economische zelfstandigheid van vrouwen worden bevorderd.

Het kabinet wil het beloningsverschil tussen mannen en vrouwen in deze kabinetsperiode halveren. Het meest recente onderzoek van de Arbeidsinspectie laat zien dat vrouwen in het bedrijfsleven in 2004 per uur gemiddeld 21 procent minder verdienden dan mannen. Hoewel jonge vrouwen hun onderwijsachterstand op mannen hebben ingehaald, is dit niet terug te zien in de inkomenspositie van vrouwen.

De arbeidsdeelname van vrouwen in uren en het aantal vrouwen in topposities behoren tot de laagste in Europa. Dit is onder meer het gevolg van het grote aantal vrouwen dat stopt met werken of minder gaat werken in de leeftijd van gezinsvorming (35 tot 40 jaar). Het wordt aantrekkelijker en eenvoudiger om arbeid en zorg te combineren door betere kinderopvang en verruiming van het ouderschapsverlof van 13 naar 26 weken. Voor het emancipatiebeleid wordt de komende vier jaar 10 miljoen euro vrijgemaakt.

Directeur Joan Ferrier van E-Quality, kenniscentrum voor emancipatie, is redelijk tevreden over de Emancipatienota. „Van deze nota lijkt een nieuw elan uit te gaan”, zegt ze. „En dat is nodig, want de emancipatie stagneert en verandert.” Zij vindt het belangrijk dat het kabinet uitgaat van de economische zelfstandigheid van de vrouw, want „als we kijken naar de eerdere streefcijfers op het beleid van bijvoorbeeld gelijke beloning en meer vrouwen aan de top, dan gaan we dat niet halen”.

In het algemeen vindt E-Quality dat het emancipatiebeleid moet worden „verankerd” in alle beleid van de overheid. „Het is mooi dat de overheid meer vrouwen aan de top wil. Maar het gaat er ook om te zien hoe beleid van die overheid in de praktijk uitwerkt voor meisjes en vrouwen in het algemeen.” Bijvoorbeeld de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO). „Die wet pakt vaak niet goed uit voor vrouwen.” Vrouwen worden door de introductie van deze wet vaker aangesproken op hun capaciteiten als mantelzorgers, „terwijl we tegelijkertijd toch vinden dat vrouwen gewoon aan het werk moeten”, aldus Ferrier.

„Er staan best een hoop goede dingen in”, vindt Jaco van Lambalgen, politiek verslaggever van Opzij. Maar er ontbreekt ook wel het een en ander, vindt ze: de mannen. „Plasterk zegt vrijwel niets over mannen. Alle problemen bij het combineren van werk en taken worden op het bordje van de vrouw gelegd. Er wordt geredeneerd dat als er voor vrouwen geen belemmeringen meer zijn, zij er dan wel in zullen slagen werk en zorg te combineren. Maar de mannen moeten ook wat doen! Laat de overheid zich in een campagne daarover eens uitspreken.”

hoofdartikel: pagina 9

Discussieer mee over de seksuele moraal op nrc.nl