Een chickie is meer dan een chickie

Seksualisering van de samenleving bedreigt meisjes, schrijft het kabinet.

Wat staat er precies in de vrijdag verschenen Emancipatienota en waarom?

Overal in de openbare ruimte zijn beelden van meisjes en vrouwen als lustobject. De modellen zijn mooier dan in werkelijkheid mogelijk is. En dan komen jongens en meisjes ook nog eens op steeds jongere leeftijd in aanraking met „openlijke seksuele toespelingen, toenaderingen en handelingen”, waardoor die steeds meer een gewoon onderdeel worden van de jeugdcultuur.

De „seksualisering van de maatschappij” is dan ook „een nieuwe uitdaging in het emancipatieproces”, schrijft minister Plasterk (Onderwijs, Emancipatie) in de nieuwste, vrijdag verschenen Emancipatienota. De nota bevat de gebruikelijke cijfers en voornemens (‘combinatie van arbeid en zorg verbeteren’, ‘meer vrouwen in topposities’, ‘minder verschil tussen mannelijke en vrouwelijke beroepen’, enzovoort, enzovoort) maar heeft nu voor het eerst een hoofdstuk over beeldvorming. Want: „Was in het verleden het emancipatieproces van jongeren sterk verbonden met het bevechten van vrijheid en eigen keuzes, nu is de vrijheid voor veel jongeren zo groot dat emancipatie ook verbonden raakt met de risico’s van grenzeloze vrijheid.”

Grootste probleem daarbij is, aldus het kabinet, dat „we via de media bijna dagelijks worden geconfronteerd” met „tienermeisjes die seksuele handelingen verrichten in ruil voor een drankje, een prepaid telefoonkaart of een dure spijkerbroek, uitdagend ondergoed voor jonge meisjes in de schappen van het warenhuis, meisjes die chirurgische ingrepen aan hun geslachtsorgaan”. Deze ‘seksualisering van de samenleving’ heeft geleid tot een publiek debat waarvan de deelnemers te boek staan als ofwel „preuts en conservatief ofwel vrijgevochten en liberaal”.

Intussen worden steeds meer meisjes „gedwongen tot het verrichten of ondergaan van seksuele handelingen die ze eigenlijk niet willen” en neemt het aantal tienerzwangerschappen toe. In 2005 werden 2795 kinderen geboren bij een moeder die jonger was dan 20 jaar. Om die tienerzwangerschappen tegen te gaan, wil het kabinet dat scholen meer gaan doen aan seksuele voorlichting. Zeker, aldus de nota, „nu uit onderzoek naar voren komt dat ouders er ondanks de toenemende seksualisering van de maatschappij vaak niet in slagen seksualiteit expliciet aan de orde te stellen, ofwel door een generatiekloof ofwel doordat zij dit vanuit hun culturele, maatschappelijke en/of religieuze achtergrond lastig vinden”.

Omdat de seksualisering van de samenleving een relatief nieuw fenomeen is, wil het kabinet er onderzoek naar (laten) doen. Zulk onderzoek bestaat al wel, maar dat is Amerikaans. De Task Force on the Sexualisation of Girls schreef eerder dit jaar dat de seksualisering „duidelijke negatieve gevolgen” heeft voor de mentale en fysieke gezondheid van Amerikaanse jongeren. Ook de maatschappij zou de tol betalen: het seksueel geweld neemt toe en er is meer ongewenst seksueel gedrag. Volgens de Emancipatienota zijn „ook in Nederland aanwijzingen dat de confrontatie met seksueel getinte beelden van invloed zijn op seksueel gedrag en het zelfbeeld van jongeren”.

Concreet wil het kabinet leraren bijscholen in het geven van seksuele voorlichting én in „aandacht voor een goede relationele vorming”. Ook gaat het kabinet bekijken of het mogelijk is „gedragscodes voor de audiovisuele media” op te stellen, om zo „het media-aanbod voor jongeren veiliger te maken”. Media zouden bijvoorbeeld „de negatieve seksuele portrettering van meisjes en vrouwen in reality-programma’s en videoclips” tegen moeten gaan.