Andermaal niet te aardig voor wereldtitel

Viswanathan Anand (37) mag zich sinds dit weekeinde met recht de ‘koning van de schaakwereld’ noemen. Z’n tweede wereldtitel hoeft de bewonderde en populaire Indiër niet meer te delen.

Viswanathan Anand Foto AFP Indian chess master Vishwanathan Anand plays against Hungarian Peter Leko (out of frame) during the final round of the World Chess Championship Mexico 2007, 29 September 2007, in Mexico City. Anand, 37, replaced Vladimir Kramnik of Russia as champion, winning the tournament on points after tying a match with Leko on the 14th day of the contest, which he dominated from the start. AFP PHOTO / Ronaldo SCHEMIDT AFP

Viswanathan Anand is de nieuwe schaakwereldkampioen. Toen hij zaterdag aan het begin van de laatste ronde van het toernooi in Mexico de speelzaal binnenkwam, werd hij al met een daverend applaus begroet, alsof de titel al binnen was.

Formeel was dat nog niet zo. Boris Gelfand kon hem nog inhalen – mijn opmerking van afgelopen vrijdag dat de tiebreak dan gunstig voor Anand zou zijn was onjuist –- maar niemand twijfelde er aan dat Anand de remise die hij nog nodig had met wit tegen Peter Leko zonder moeite zou maken. Zo ging het ook. Na twintig snel uitgevoerde zetten was het gebeurd. Ook Gelfand speelde remise en hij deelde daardoor de tweede plaats met Vladimir Kramnik, de man die zijn titel in dit toernooi verloor.

Voor Anand is dit het grootste succes uit zijn lange schaakloopbaan. Hij was al eens eerder wereldkampioen, in 2000, maar toen woog dat minder zwaar, omdat er nog een andere wereldkampioen was, Vladimir Kramnik. Nu kan Anand, die ook de hoogste rating van alle schakers heeft, zich met recht de koning van de schaakwereld noemen.

„Ik ben al vijftien jaar bevriend met Vishy en ik heb altijd gewild dat hij wereldkampioen zou worden”, zei Leko na hun partij.

Hij sprak ongetwijfeld voor velen, want ‘Vishy’ – een verbastering van Anands voornaam, Viswanathan – wordt niet alleen bewonderd, hij is ook populair. Hij is vriendelijk, geestig en objectief en hij heeft zich altijd afzijdig gehouden van de vele conflicten in de schaakwereld. In het verleden werd er wel eens gevreesd dat hij te aardig was om kampioen te worden.

Anand werd geboren op 11 december 1969 in de Indiase stad Madras. In 1987 werd hij jeugdwereldkampioen en vier jaar later hoorde hij bij de kandidaten voor het wereldkampioenschap. In die tijd verblufte hij iedereen met zijn bliksemsnelle spel. „Ik breng mezelf in de war als ik lang nadenk”, zei hij toen eens.

Later leerde hij wel dat er af en toe diep nagedacht moet worden in een schaakpartij, zelfs door een natuurtalent als hij, maar nog steeds is tijdnood een kwaal die hij nauwelijks kent.

In 1995 speelde hij in New York een tweekamp om het wereldkampioenschap tegen Gari Kasparov. Anand kwam in het begin even een punt voor te staan, maar tenslotte werd hij toch overtuigend verslagen. Kasparov was toen nog onoverwinnelijk.

In India is Anand al twintig jaar lang een nationale held en door zijn voorbeeld is het schaken daar tot grote bloei gekomen. Het was een reden dat de Nederlandse schaakwereld opgelucht adem haalde toen dit jaar het staalbedrijf Corus werd overgenomen door het Indiase Tata en niet door een Braziliaans bedrijf. In het land van Anand zal niemand er over peizen om het Corustoernooi kwaad te doen.

Al woont Anand het grootste deel van het jaar in Spanje, hij houdt zich aan de Indiase gewoontes. Hij eet geen vlees, drinkt geen alcohol en toen hij in 1996 in Madras trouwde – na drie dagen van traditionele ceremonies met tweeduizend gasten – ging dat ook op de Indiase manier. Het huwelijk met zijn bruid Aruna was door de ouders van beiden gearrangeerd, al hadden de kinderen wel een vetorecht.

„Niets in het leven bereidt je er op voor om een meisje een paar minuten te zien en dan te besluiten of je met haar wilt trouwen”, zei Anand later, met het stralende gezicht van iemand die erg gelukkig was geworden door de gang van zaken.

Voor het toernooi om de wereldtitel in Mexico begon was Anand door kenners als Veselin Topalov en Gari Kasparov tot de grote favoriet uitgeroepen. Hij won het ook overtuigend, maar volgend jaar wacht hem een nog zwaardere taak, want dan moet hij zijn titel in een tweekamp verdedigen tegen Kramnik.

„In een tweekamp gaat het vooral om niet verliezen”, zei Kramnik zaterdag en hij liet er weinig twijfel over bestaan dat hij vooral zichzelf beschouwt als iemand die nauwelijks te verslaan is.

„Het is ongelooflijk moeilijk om een match van Anand te winnen”, zei Kramnik zelfbewust, variërend op een uitspraak die Aljechin deed toen hij in 1927 tegen Capablanca om het wereldkampioenschap moest spelen. „Maar het is misschien nog moeilijker om een match van Kramnik te winnen.”

Hoe het ook zal gaan, die tweekamp van volgend jaar tussen Anand en Kramnik zal een groot gevecht zijn.