Waarom staan vogels op één poot (en meer van dat)?

Next question krijgt regelmatig vragen over vogels (en over de menselijke stoelgang, daarover een andere keer meer). Voor ze naar het zuiden vliegen, vandaag dus alles over vogels. Met dank aan Jip Louwe Kooijmans van Vogelbescherming Nederland.

„Waarom staan vogels vaak op één poot in plaats van op beide poten?”, mailt bijvoorbeeld Helma Hulscher uit Middelburg. Veel vogels slapen op één poot, niet alleen steltlopers en grote waadvogels, maar ook roofvogels, uilen en kleine zangvogels. Bij koud weer verliezen ze minder lichaamswarmte door één poot onder de veren te steken.

Gierzwaluwen hebben zo hun eigen slaapgewoonten. ’s Avonds stijgen ze in groepen op naar een hoogte van één tot drie kilometer, waar ze blijven zweven tot het licht wordt. Echte hoogvliegers, waar Leon Schuimer uit Maastricht naar vraagt, zijn ook ganzen. Bij gunstig weer vliegen ze tot zevenduizend meter. De Indische gans staat bekend als wereldkampioen. De vogel broedt in Centraal-Azië en trekt over de Himalaya om te overwinteren in India. Er zijn waarnemingen van Indische ganzen op 10.175 meter.

Hoe spelen vogels het klaar om in volmaakte formatie de prachtigste duikvluchten te maken, wil Jet Wolrich uit Hellum weten. Al bestaan bijvoorbeeld spreeuwenzwermen vaak uit 100.000 tot soms een miljoen vogels, het gaat meestal om één soort met één snelheid en één vliegwijze. Ze houden voortdurend contact via zicht, geluid en luchtdrukverschillen van hun buren. En vergeet niet: voor vogels is vliegen net zo gewoon als lopen voor mensen.

Dan zijn er ook vragen over de stoelgang van vogels. „Plassen vogels niet?”, vraagt Ellen van der Zanden uit Nijmegen. Jawel, tijdens het ontlasten, want vogels hebben maar één cloaca. Het wit in vogelpoep is de urine, het zwart de poep. En waarom poepen ze dan altijd precies op mijn terras en niet op het gazon, vraagt Jan Verloop uit Den Haag.

Geen idee. In dit geval betwijfelt de Vogelbescherming de zuiverheid van de waarneming.

Eppo König