‘Sommigen komen de kluis niet meer uit’

Wie geen last heeft van claustrofobie kan zich bij het kunstproject Hermitage Helmond in een kluis laten opsluiten met een kunstwerk. „Het is goed om eens rustig alleen te kijken, zonder invloed van anderen.”

Linksboven: ‘Onderhuids’ van Fleur vd Berg (foto), rechtsboven: ‘Honey’ van Lidwien Kraakman, linksonder: ‘Cityscape’ door Heidi Linck, rechts: ‘Nachtkamer’ van Miriam Reeders Foto’s Vincent van den Hoogen Helmond, 27-07-2007; Hermitage Helmond; een kunstproject waarbij 17 kluizen in een voormalig bankgebouw zijn omgevormd tot 'kunstkamers'. Foto Vincent van den Hoogen.
Linksboven: ‘Onderhuids’ van Fleur vd Berg (foto), rechtsboven: ‘Honey’ van Lidwien Kraakman, linksonder: ‘Cityscape’ door Heidi Linck, rechts: ‘Nachtkamer’ van Miriam Reeders Foto’s Vincent van den Hoogen Helmond, 27-07-2007; Hermitage Helmond; een kunstproject waarbij 17 kluizen in een voormalig bankgebouw zijn omgevormd tot 'kunstkamers'. Foto Vincent van den Hoogen. Hoogen, Vincent van den

„Het is niet eng hoor,” zegt de ene dame achter de balie bij het kunstproject Hermitage Helmond opgewekt. „En u mag zo lang in de kluis blijven als u wilt,” zegt de andere dame vriendelijk. De ontvangst in het rood-geel geverfde ABN Amro gebouw, gelegen aan het marktplein in Helmond, is allerhartelijkst. Anneke van Orsel (68) en Lidy van Loon (66), sinds vorig jaar via uitzendbureau 65+ ingehuurd voor dit tijdelijke kunstproject, hebben de grootste lol. „Je moet absoluut naar kluis 5”, zegt Anneke. „Nummer 10 is ook écht leuk”, zegt Lidy.

Ik krijg de toegangskaart voor kluis 10, een zaklantaarn en een cd-speler in mijn handen gedrukt. Miriam Reeders, de maakster van deze ‘nachtkamer’, heeft op de cd-speler een boodschap voor mij achtergelaten: instructies hoe ik de zaklantaarn op mijn hoofd moet vastknopen bijvoorbeeld. Ik ga naar binnen en de deur van de kluis valt met een zware klap dicht. Ik ben alleen. Alles is donker. Op de inktzwarte muren staan, tussen de sterren, teksten gekalkt als ‘hou vol’ of ‘hoe lang moet dit nog duren’. Er hangen oude foto’s, er liggen briefjes met jeugdherinneringen, geheimzinnige doosjes vol doekjes en restanten lavendelbloesem. Of zijn het muizenkeutels?

Eenmaal buiten ga ik naar de balie voor andere toegangskaartjes. In kluis 8 draait een hilarisch tekenfilmpje van een Zweedse kunstenaar getiteld The man without qualities. In kluis 5 word ik begroet door een groep keffende robothondjes gehangen aan touwtjes. „Sommige mensen komen de kluis niet meer uit”, vertelt organisator Esther Didden (35). „Bij de vorige serie kunstwerken kwam er steeds één man die, samen met zijn hondje, heel lang in 3 verbleef. Daar stond een bootje van bont waar hij lekker in lag te relaxen.”

Hermitage Helmond is volgens Didden best succesvol. „Per week lopen hier zo’n 300 mensen naar binnen. Dat is veel voor een stad als Helmond.” Didden, die een opleiding volgde aan de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag en sinds een paar jaar kunstprojecten opzet, werd eind 2005 gebeld door een woningcorporatie. Of ze een tijdelijke bestemming kon bedenken voor het lege bankgebouw. Ze kwam al snel op het idee om de oude kluizen om te bouwen tot expositieruimtes. Door telkens in iedere kluis maar één persoon toe te laten zou het mogelijk zijn om eens rustig, zonder invloed van anderen, een werk te ‘ervaren’. „Dat lukt maar zelden in een museum.”

Een deel van de kluizen wordt geprogrammeerd door ‘kluisbeheerders’, zoals de ABN AMRO Kunststichting en Museum de Wieger uit Deurne; een ander deel wordt door Didden zelf beheerd. Het werk rouleert iedere drie maanden. „We hebben er bewust voor gekozen om bekende kunstenaars, zoals John Raedecker en Jan van Munster, af te wisselen met het werk van minder bekende kunstenaars. Op die manier word je echt verrast.” Eind oktober gaat de sloophamer in het pand. Had Didden niet liever gehad dat haar kunstproject blijft bestaan? „Nee, ik vind het wel goed dat dit tijdelijk is.”

Hermitage Helmond is open t/m eind okt. Meer info: www.hermitagehelmond.com