Nederlandse Carmen verdeelt Amerikanen

De Amerikaanse pers heeft verdeeld gereageerd op de komst van de Nederlandse productie Carmen, het musicaldebuut van Borsato-componist John Ewbank. Verbluffend of een een aanslag op de oren?

De meeste Amerikaanse recensenten juichen over de Nederlandse productie Carmen met muziek van John Ewbank, bekend als de componist van talrijke hits van Marco Borsato. „Het is een luide, sexy en visueel verbluffende show die de negentiende-eeuwse zigeunerheldin Carmen vrijmoedig de eenentwintigste eeuw in laat dansen”, schrijft de North Country Times. Maar juist het belangrijke vakblad Variety en de grote krant Los Angeles Times zijn vernietigend. „Dit is niet de Carmen van je vader. De eindeloze stroom power ballads en de onscherpe maanlichtromantiek maken het misschien meer iets voor je kleine zusje”, smaalt de LA Times.

Vijf weken staat Carmen in theater La Jolla Playhouse in het Californische San Diego. De Nederlandse productie wordt geregisseerd door Franco Dragone van Cirque du Soleil en gespeeld door Amerikaanse acteurs.

Carmen is John Ewbanks musicaldebuut. En juist over zijn muziek is Variety vernietigend: „Carmen zingt met de ziel van een popster. Soms zijn Ewbanks liedjes aangenaam en pakkend. Maar om bijna drie uur achter elkaar uitputtende ballads te moeten aanhoren, die zijn bedoeld om kreten van bewondering te ontlokken maar die het verhaal nooit voortstuwen, voelt als een aanslag op de oren.”

Hoewel Variety en LA Times de commerciële mogelijkheden van de musical erkennen, schrijft de LA Times ook: „Bij een film zou je zeggen: meteen door naar de videotheek. Voor deze musical geldt: meteen door naar Las Vegas”.

De Nederlandse producent Robin de Levita had wel op kritiek gerekend: „Popmusicals worden vrijwel altijd neergesabeld.” Hij meent dat de twee negatieve recensies vooral zijn ingegeven door de woede over de komst van een paar Europeanen met een circusregisseur die „het heilige huisje van Carmen omver trappen”. Maar, zo benadrukt hij, het publiek is enthousiast. „We hebben elke avond staande ovaties met gejuich. Loop ik rond in het theater, dan denk ik: ‘ik heb een hit’.”

Investeerders zouden al hebben ingestemd met De Levita’s plan om de musical naar de New Yorkse theaterwijk Broadway te brengen. Dat zou volgens de producent vijf tot acht miljoen dollar kosten. Om die investering terug te verdienen, moet Carmen daar dan minstens een jaar voor volle zalen spelen.

De Levita mikt op een klein theater – onder meer om de kosten zo laag mogelijk te houden. De Levita: „Het kost de gemiddelde musical tien jaar om Broadway te bereiken. Wij zijn pas zes jaar bezig.” Er is ook belangstelling uit Europa. „Ik wil naar Broadway, maar kunnen we ergens anders eerder spelen, dan doen we dat.”

Musicalproducent De Levita was jarenlang de rechterhand van Joop van den Ende, voor wie hij een Amerikaanse poot opzette. Hij heeft een Tony Award in de kast staan voor Titanic en een Olivier Award voor de Britse versie van Tommy. Na Carmen wil hij de musicalversie van Turks Fruit naar Amerika brengen: „Turks Fruit moet een off-Broadwaymusical worden. Heel intiem, niet opgeblazen. Dat is financieel makkelijker te realiseren dan Carmen.”

Op Carmen meets Carmen, de opening van de Robeco Zomerconcerten vanavond in het Amsterdamse Concertgebouw, zingt de Amsterdamse zangeres Glennis Grace zes liedjes uit de musical. Mezzosopraan Tania Kross zingt aria’s uit Bizets opera. De AVRO zendt het concert uit op Nederland 2.