Koningin Hatsjepsoet

Hatsjepsoet regeerde als man, droeg een valse baard en was een van de machtigste vrouwen van de Oudheid.

Met DNA van een tand is de koningin nu geïdentificeerd.

Een mummie van een onbekende Egyptische vrouw, die een eeuw geleden werd gevonden, is nu aan de hand van tand-DNA geïdentificeerd als de legendarische koningin Hatsjepsoet. Deskundigen noemen het de belangrijkste vondst na het graf van Toetanchamon.

Gisteren verklaarde Zahi Awass, hoofd van de Egyptische Hoge Raad van Oudheden, 100 procent zeker te zijn dat de mummie Hatsjepsoet is. Toen het gebalsemde lichaam in 1903 werd gevonden in de Vallei der Koningen, de laatste rustplaats van menige farao, wist niemand wie zij was. Volgens Awass is ze daarna een eeuw lang in haar graf blijven liggen. Pas twee maanden geleden is de mummie overgebracht naar het Museum van Kaïro voor nader onderzoek.

Het doorslaggevende bewijs vonden de onderzoekers in een houten relikwieëndoos, die in 1881 werd aangetroffen in een tempel en waarin enkele organen en een kies van Hatsjepsoet werden bewaard. Onderzoek aan het DNA van de kies wees uit dat de ongeïdentificeerde mummie die van Hatsjepsoet was. Door middel van een CT-scan is vastgesteld dat ze rond haar vijftigste levensjaar is gestorven aan botkanker.

Hatsjepsoet was een van de beroemdste en machtigste vrouwen van de oudheid en geldt als de meest succesvolle vrouwelijke farao. Zij volgde omstreeks 1479 voor Christus haar echtgenoot en halfbroer Tutmosis II op en verdrong haar stiefzoon, Tutmosis III, van de troon. Zij regeerde waarschijnlijk tot 1458 – 21 jaar lang – over Boven- en Beneden-Egypte.

Hatsjepsoet gedroeg zich als een koning – in het machtsspel deed ze niet onder voor haar voorgangers – kleedde zich als een man en droeg een valse baard.

Onder haar bewind werden in het hele rijk honderden grote bouwwerken opgetrokken. Elk oudheidkundig museum van naam heeft wel een beeltenis van Hatsjepsoet.

Na haar dood werd haar naam uit de annalen gewist; mogelijk een wraakoefening van haar stiefzoon, die ze zo lang van de troon had afgehouden. De mummie raakte zoek. Een aan haar opgedragen tempel stond in de oude hoofdstad Thebe, het huidige Luxor, aan de westoever van de Nijl, maar haar lichaam leek van de aardbodem verdwenen.

Het onderzoek werd gefinancierd door het Amerikaanse Discovery Channel, dat volgende maand een documentaire uitzendt over het project. Even dachten de onderzoekers dat een andere mummie, die al tientallen jaren wordt bewaard in het Museum van Kaïro en die steeds was gehouden voor Hatsjepsoets voedster, Sitre In, die van de vorstin zelf was. Maar Hatsjepsoet bleek nog steeds, anoniem, in de Vallei der Koningen te liggen.

De mummie van de koningin wordt sinds deze week tentoongesteld in het Museum van Kaïro.

Rectificatie / Gerectificeerd

Koningin Hatsjepsoet

De foto van de glimlachende mummie bij het artikel Koningin Hatsjepsoet (donderdag 28 juni, pagina 22) was niet die van de Egyptische koningin. Persbureau Reuters stuurde gisteren per abuis een foto van het gebalsemde lichaam van Sitre In, de persoonlijke verzorgster van Hatsjepsoet (onder). De hierboven afgebeelde foto is wel van de vrouwelijke farao, tentoongesteld in het Museum van Kairo.