Bram op pad met de ‘Peppers’

VPRO-programmamaker Bram van Splunteren volgt al twintig jaar de Red Hot Chili Peppers. Hij zag ze uitgroeien van een cultact tot een band van wereldformaat.

Bram van Splunteren (rechts) en bassist Flea van de Red Hot Chili Peppers in Los Angeles. Foto VPRO
Bram van Splunteren (rechts) en bassist Flea van de Red Hot Chili Peppers in Los Angeles. Foto VPRO VPRO

De junk schreeuwt een liedje, terwijl hij zich begeleidt op een valse gitaar. Op zijn shirt zitten bloedspatten, zijn arm zit vol met wondjes op plekken waar hij de naald onhandig in zijn vlees heeft gezet. Voor de camera ontvouwt zich de ontluistering van een genie.

Het is 1994 en VPRO-programmamaker Bram van Splunteren is op bezoek bij John Frusciante, voormalig gitarist van de Red Hot Chili Peppers. Frusciante is in 1992 uit de band gestapt, omdat hij zich ongemakkelijk voelde bij de grote populariteit van de Red Hot Chili Peppers. In zijn enorme villa in de heuvels boven Hollywood verwordt hij in de jaren daarna tot kluizenaar en junk.

Van Splunteren, die de band sinds 1987 volgt, is geschokt over wat hij aantreft. „Ik wist niet wat ik zag. Elke keer als we een bandje hadden volgeschoten, ging hij even naar een andere kamer om een shot te zetten. Maar als journalist wist ik dat het prachtig materiaal was, omdat hij ook hele heldere dingen zei over zijn leven en over muziek.”

De beelden van Frusciante zijn de meest indringende passage in de documentaire Red Hot Chili Peppers, a Dutch connection, die de VPRO vanavond uitzendt. Van Splunteren bloemleest hierin uit de films die hij in de loop van twee decennia met de band maakte en gaat ook nog bij hen op bezoek tijdens het concert dat ze vorige week gaven in Nederland.

Hoewel de band tijdens deze tour geen interviews geeft, is bassist Flea bereid Van Splunteren te woord te staan. Frusciante, die zich wist op te rapen uit de goot en sinds 1998 terug is bij de Peppers, is aanvankelijk ook beschikbaar voor een interview, maar zegt op het laatste moment af. „Hij had geen zin over persoonlijke dingen te praten, vertelde hij me. Kennelijk identificeert hij me nog steeds met die nare periode uit zijn leven. Ik ben de enige journalist die hem indertijd gefilmd heeft.”

De Red Hot Chili Peppers wordt in 1983 opgericht door schoolvrienden Michael ‘Flea’ Balzary en Anthony Kiedis. De band combineert funk en rock tot een explosieve eigen sound. Na enige jaren succes in de underground te hebben geboekt, komt eind jaren tachtig de wereldroem in zicht.

Dat Van Splunteren in 1987 een week op tour gaat met de band die zou uitgroeien tot de grootste rockact ter wereld, is eigenlijk stom toeval. „Ik was op zoek naar een jonge band en had hun laatste cd uit de bakken van de importplatenzaak gevist. Ze bleken enthousiast en deden het goed voor de camera. Als vanzelf ontstond het idee dat ik ze vaker zou gaan filmen.”

Hoewel hij het idee heeft dat de band zich voor hem openstelt, merkt hij niets van de drugsproblemen waarmee zanger Kiedis en gitarist Hillel Slovak kampen. „Ik was stomverbaasd toen Hillel een paar maanden na het opnemen van die documentaire stierf aan een overdosis.”

Van Splunteren bouwt vooral met bassist Flea een goede relatie op. Hij is zelfs met zijn vrouw en kinderen bij hem te gast in Los Angeles. Ook in de aanloop naar het doorbraakalbum Blood Sugar Sex Magik (1991) maakt hij weer een documentaire met de band. Na het succes van deze plaat verandert de aard van de relatie echter. „Ik kon ze niet zomaar bellen om weer eens wat te filmen. Vanaf het eind van de jaren negentig kreeg ik met de platenmaatschappij te maken. Die stelden voor interviews van twintig minuten in hotels te doen. Daar had ik dus geen zin in.”

Als de band in Nederland is, maakt Van Splunteren wel altijd een praatje met ze. De vanzelfsprekendheid van het contact uit de begintijd is echter verdwenen. „Dan blijkt dat je als journalist nooit échte vrienden kan worden met de bands waarover je bericht, ook al volg je ze al jaren. De werelden van Flea en mij vertonen bijna geen raakvlakken meer. Hij verkoopt miljoenen cd’s, ik maak documentaires over mijn midlifecrisis. Dan ben je na het uitwisselen van wat vriendelijke woorden al snel uitgepraat.”

Red Hot Chili Peppers, a Dutch connection. Ned.3, 20.25-22.00 u.