De ‘Copa van het volk’ is eindelijk in Venezuela

In Venezuela is de Copa América begonnen, het toernooi om de voetbaltitel van Zuid-Amerika. De Venezolaanse president Hugo Chávez is er alles aan gelegen van het evenement een succesverhaal te maken.

President Hugo Chávez links aan de bal bij de opening van de Copa América. In zijn gezelschap Diego Maradona en de Boliviaanse president Evo Morales rechts. Foto Reuters Argentine soccer legend Diego Maradona (2nd L) passes the ball to Venezuelan President Hugo Chavez (L) while Bolivian Presdident Evo Morales (R) watches during the opening ceremony of the Copa America Venezuela 2007 soccer tournament in San Cristobal June 26, 2007. REUTERS/Miraflores Palace/Handout (VENEZUELA). EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS.
President Hugo Chávez links aan de bal bij de opening van de Copa América. In zijn gezelschap Diego Maradona en de Boliviaanse president Evo Morales rechts. Foto Reuters Argentine soccer legend Diego Maradona (2nd L) passes the ball to Venezuelan President Hugo Chavez (L) while Bolivian Presdident Evo Morales (R) watches during the opening ceremony of the Copa America Venezuela 2007 soccer tournament in San Cristobal June 26, 2007. REUTERS/Miraflores Palace/Handout (VENEZUELA). EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. REUTERS

De show is perfect geënsceneerd. Drieduizend jongeren vormen na tekens van regisserende militairen met gekleurde paraplu’s de tekst ‘Welkom meneer de president’. De tienduizenden fans in het stadion Pueblo Nuevo reageren uitzinnig op de opzwepende aankondiging van de stadionspeaker: „Hugo Chávez, Evo Morales en Diego Maradona!” De regeringsleiders van Venezuela en Bolivia zijn samen met de Argentijnse oud-voetballer de speciale gasten bij de opening van de Copa América. De lichten worden gedoofd en Chávez pakt onder luid gejuich de microfoon: „Welkom op de grond van Simon Bolívar! Ik open mijn hart voor alle landen die in ons vaderland te gast zijn. Na negentig jaar komt een droom uit: de Copa is hier. De Copa van het volk! Viva Venezuela!” Het publiek raakt in extase. Venezolanen scanderen met tranen in hun ogen de naam van hun leider. Van een protestgeluid is geen sprake.

De regering van Venezuela heeft de voorbije jaren veel in het werk gesteld om van de Copa América een succes te maken. Chávez en zijn volgers grijpen het landentoernooi aan om aan de rest van de wereld te tonen dat de 24 miljoen inwoners van het land in harmonie met elkaar samenleven. De regeringsleider wil hoe dan ook voorkomen dat de oppositie de kans krijgt het prestigieuze evenement te verstoren met protestacties. Tijdens het toernooi zijn demonstraties verboden en om „veiligheidsredenen” werd vlak voor het begin van de Copa América besloten de geplande halve finale in de hoofdstad Caracas te verplaatsen naar Maracaibo. In de oliestad wordt op 15 juli ook de finale gespeeld van het toernooi, waar twaalf landen aan meedoen. Tien Zuid-Amerikaanse landen en de speciaal uitgenodigde selecties van de Verenigde Staten en Mexico strijden de komende weken om de titel.

Boven alles wil Chávez aantonen dat zijn land na de Pan-Amerikaanse Spelen van 1983 opnieuw in staat is een groot sportevenement in goede banen te laten lopen.

Uren voor het begin van Venezuela-Bolivia trekken tienduizenden fans al door de straten van San Cristóbal op weg naar de gerenoveerde voetbaltempel. De informele economie krijgt een impuls. Talloze gelegenheidsverkopers bieden bordeauxrode shirtjes, petjes en sjaaltjes te koop aan.

Op een paar kilometer van het stadion blijkt niet iedereen in feeststemming te verkeren. Een groep van zo’n vijftig man probeert het verkeer stil te leggen met een verboden protest. Ze dragen borden met de tekst: „Chávez waar zijn de kaartjes?” De president mag dan dagelijks roepen dat de Copa van „alle Venezolanen” is, maar het overgrote deel van de toegangsbewijzen zou zijn verdeeld onder aanhangers van Chávez. De president zou daarmee willen voorkomen dat tegenstanders hem in de stadions uitfluiten, zoals vorig jaar in de aanloop naar de presidentsverkiezingen bij honkbalwedstrijden gebeurde.

Duizenden militairen houden al ver voor de ingang van het stadion mensen zonder een geldig toegangsbewijs tegen. Met geweren in de aanslag leiden ze de voetbalfans tussen de hekken door naar binnen. In de lucht cirkelen voortdurend legerhelikopters. Drie uur voor het begin van de wedstrijd is het stadion al volledig gevuld. Een klein groepje supporters uit Bolivia wordt uitgejouwd, maar ongeregeldheden blijven uit. Tijdens de openingsceremonie vormen honderden mensen de omtrek van Venezuela inclusief een gebied van tienduizenden vierkante kilometers dat officieel toebehoort aan Guyana. De deelnemers worden onder applaus welkom geheten, alleen het team van de VS wordt minder hard toegejuicht.

De elftallen van Venezuela en Bolivia maken zich in een orkaan van geluid op voor de eerste wedstrijd in groep A. De profs krijgen op het veld stuk voor stuk een handdruk of een omhelzing van Chávez, Morales en Maradona. De drie vips verrichten de aftrap van de 42ste editie van het Zuid-Amerikaanse landentoernooi en nemen gebroederlijk plaats op de tribune. De twee linkse presidenten zijn voor negentig minuten even geen geloofsgenoten, maar tegenstanders. Maradona, een groot bewonderaar van Fidel Castro, Ché Guevara en Chávez, zit er als neutrale toeschouwer tussenin.

De voetballers van Venezuela moeten de feeststemming met een overwinning compleet maken. Maar de leider van het gastland blijkt niet alles voor elkaar te krijgen. Het elftal van bondscoach Richard Paéz blijft steken op 2-2. De doelpunten van Giancarlo Maldonado en Ricardo Paéz zorgen voor enthousiasme op de tribune, maar de late gelijkmaker van de Boliviaan Jan Carlos Arce verpest de feestelijke opening. Het volk had gehoopt dat Venezuela voor het eerst sinds 1967 weer een wedstrijd zou winnen bij de Copa América.

Het gelijkspel wordt niet gevierd. Alleen de drieduizend speciaal uitgenodigde jongeren blijven op aanwijzingen van de militairen ook na de wedstrijd juichen en klappen. Zo hebben ze dat nu eenmaal ingestudeerd.