Egypte mikt op Hamas om eigen Broeders te raken

Egypte organiseerde gisteren de top in Sharm al-Sheikh om de Palestijnse president Abbas te helpen. Het wil geen Hamasstaat aan zijn grenzen.

President Mubarak Foto Reuters France's President Jacques Chirac (R) greets President Hosni Mubarak of Egypt at the Elysee Palace in Paris April 16 2007. REUTERS/Charles Platiau (FRANCE)
President Mubarak Foto Reuters France's President Jacques Chirac (R) greets President Hosni Mubarak of Egypt at the Elysee Palace in Paris April 16 2007. REUTERS/Charles Platiau (FRANCE) REUTERS

De Egyptische nummer twee van het islamitische terreurnetwerk Al-Qaeda riep Hamas gisteren op zich met Al-Qaeda te verenigen en verklaarde het de „religieuze plicht” voor moslims in de wereld Hamas met mankracht en wapens te steunen. Een paar weken geleden kritiseerde Bin Ladens plaatsvervanger, Ayman Zawahiri, Hamas nog omdat het deelnam aan het politieke proces in de Palestijnse gebieden. Maar de situatie is ook wat Al-Qaeda betreft fundamenteel veranderd met Hamas’ machtsovername in de Gazastrook.

De moslimfundamentalistische Palestijnse organisatie heeft zelf nooit iets willen weten van Al-Qaeda, en herhaalde gisteren dat „Al-Qaeda niet het referentiekader is voor Hamas”. Maar de oproep van Zawahiri – die in Egypte in 1999 bij verstek ter dood werd veroordeeld wegens terroristische activiteit – was koren op de molen van de Egyptische regeringspropaganda tegen Hamas. Kairo is als de dood voor geweld aan zijn grenzen, en misschien nog meer voor de wervende uitstraling van een religieuze staat. Die angst is de belangrijkste reden waarom Egypte de Palestijnse president én Fatahleider Mahmoud Abbas, Hamas’ rivaal, warm heeft omarmd en het gisteren de top in Sharm al-Sheikh met Abbas, de Israëlische premier Olmert en de Jordaanse koning Abdullah hield. De uitdrukkelijke bedoeling was de positie van Abbas’ seculiere noodregering in de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever te schragen en Hamas te ondermijnen.

„Het is niet in Egyptes belang om de aanwezigheid van een religieuze staat aan zijn grenzen te toleren en het zal zijn best doen aan die aanwezigheid een eind te maken”, zei direct na Hamas’ machtsovername een topfunctionaris van president Mubaraks Nationaal Democratische Partij (NDP) en ex-minister, Ali Eldin Helal. Het waarom is de populariteit van de Egyptische Moslimbroederschap, die eind 2005 ondanks zware obstructie van regeringszijde 88 zetels van de 454 zetels in het Egyptische parlement veroverde.

De Moslimbroederschap, veruit de grootste Egyptische oppositiebeweging, heeft meer aantrekkingskracht op de burgers dan hun verstarde, autocratische, corrupte regime. De afgelopen maanden hebben de Egyptische autoriteiten meer dan 800 Moslimbroeders opgepakt, en met deze en andere restrictieve maatregelen gewaarborgd dat de organisatie bij de verkiezingen van eerder deze maand geen zetels in het Hogerhuis bemachtigde. Door Hamas – een tak van de Moslimbroederschap – te demoniseren als vijand die een direct gevaar voor de Egyptische veiligheid vormt, probeert het regime in Kairo volgens Egyptische analisten binnen- en buitenlandse steun te krijgen voor zijn campagne tegen de eigen Moslimbroederschap. Mogelijk speelt daarbij een rol dat er de laatste tijd voor het eerst contacten zijn geweest tussen Moslimbroeders en Amerikaanse Congresleden, nota bene in de residentie van de Amerikaanse ambassadeur.

De Egyptische staatsmedia halen in dit kader hard uit naar Hamas, waarbij niet alleen Al-Qaeda, maar ook Iran (als organisator van de machtsgreep) en de Talibaan (als inspiratiebron voor Hamas) worden ingezet. Maar de oppositie laat zich ook niet onbetuigd: de leider van de Moslimbroederschap, Mohammed Akef, stelde dat Amerika en Israël aan Fatahzijde het geweld in de Gazastrook hadden aangestookt. De seculiere oppositiekrant Al-Masri al-Youm meldde dat juist president Abbas’ veiligheidsadviseur Dahlan met Al-Qaeda samenwerkte tegen de Egyptische nationale veiligheid.

Volgens de Arabische krant Al-Hayat kan Mubaraks tactiek spectaculair mislukken als de Arabische publieke opinie naar Hamas omslaat, wat veel fundamentalistische en andere Arabische schrijvers verwachten. Zoals bijvoorbeeld vorige zomer gebeurde, tijdens de oorlog tussen Israël en de Libanese fundamentalistisch shi’itische organisatie Hezbollah. Egypte, Jordanië en Saoedi-Arabië gaven aanvankelijk Hezbollah de schuld. Maar na drie weken dode Libanese burgers op de Arabische tv-schermen slikten de drie landen hun kritiek in en beperkten zij zich weer tot aanvallen op Israël.