ECM

Schrijver Paul Griffiths op zijn blote voeten in zijn hotel, zoals hij altijd zijn voordrachten doet. Foto: Andreas Terlaak
Schrijver Paul Griffiths op zijn blote voeten in zijn hotel, zoals hij altijd zijn voordrachten doet. Foto: Andreas Terlaak Terlaak, Andreas

„Manfred Eicher wilde zijn tandarts voor iets bedanken en gaf hem een plaat die hij had geproduceerd. Bij de volgende afspraak liet de tandarts hem weten dat hij de plaat zo prachtig had gevonden dat hij voor al zijn vrienden kopietjes had gebrand. Dat is waar collega Steve Lake op doelt als hij hij in de inleiding schrijft: ‘De kunst van het platen maken ligt onder vuur’. ”

Paul Griffiths (Wales 1947) schreef veel artikelen en drie boeken over muziek waarvan A concise History of Modern Music ook in het Nederlands werd vertaald. Hij publiceerde ook romans, waarvan Myself and Marco Polo werd bekroond met een Commonwealth Writer’s Prize en door de Chinese componist Tan Dun op muziek werd gezet. Zijn gedichtencyclus There is still time, gebaseerd op de woorden van Ophelia in de Hamlet van Shakespeare, beleefde onlangs zijn Holland Festival première in het BIMhuis. In de vorm van een intieme dialoog tussen de spreekstem van Griffiths en de fabelachtig spelende celliste Frances-Marie Uitti die is vastgelegd voor ECM. Het roemruchte label van de Duitser Manfred Eicher deed onlangs zijn duizendste plaat deed verschijnen. Dat wordt gevierd met Horizons Touched, een loodzwaar koffietafelboek met Paul Griffiths als co-editor.

„De ideeën voor dit ‘House Book’ waren al voor een deel geconcretiseerd toen ze mij erbij vroegen voor de moderne geschreven muziek. Onder wie componisten als Arvo Pärt, György Kurtág en Giacinto Scelsi, en als uitvoerders het Hilliard Ensemble en de cellisten Patrick en Thomas Demenga. Dat ik er later bij kwam is begrijpelijk omdat ECM (Edition of Contemporary Music) van 1969- ‘84 uitsluitend platen uitbracht op het gebied van de jazz- en geïmproviseerde muziek. Voor die genres had het label zelf de expert in huis, te weten Steve Lake.

„We hebben de zaken gewoon verdeeld. Lake vroeg de essayisten en musici uit de jazzhoek, ik die uit de klassieke wereld. Wat de bijdragen van de musici betreft hebben we afgesproken dat we moesten voorkomen dat ze allemaal zouden roepen dat labelchef Manfred Eicher geweldig was. Dus gaven we ze suggesties mee als: “misschien kun je het ophangen aan Shostakovich” of “je hebt ook platen gemaakt voor andere firma’s, in hoeverre werkt ECM anders?”

„De zorg die aan dit boek besteed is, van het bindwerk tot de kleinste foto, weerspiegelt de zorg die Eicher nu al bijna veertig jaar aan zijn platen besteedt. Het streven was altijd gericht op het mooiste geluid in de mooiste verpakking.

„ Bij de overgang naar het digitale formaat ging er ook iets verloren. Een mooie natuurfoto van dertig bij dertig maakt op cd-formaat minder indruk. Het product is wel herkenbaar gebleven. ECM is een van de laatste firma’s met het logo nog standaard op de schijfjes.

„Waardoor ECM zich ook onderscheidt is continuïteit. Het label onderhoudt met veel artiesten lang lopende relaties. Pianist Keith Jarrett, gitarist Terje Rypdal en saxofonist Jan Garbarek bijvoorbeeld werken al decennia voor Eicher. En dat niet door loodzware, exclusiviteits-contracten maar op basis van wat Steve Lake ‘a handshake basis’ noemt. Dit was een mooie plaatopname, bedankt, tot een volgende keer maar weer.

„Dat artiesten graag voor het label werken zal ook te danken zijn aan het feit dat hun platen leverbaar blijven. Liggen cd’s van andere firma’s soms al in de uitverkoop vóór je weet dat ze bestaan, bij ECM blijven ze in de catalogus. Van de duizend verschenen platen zijn er zo’n achthonderd zo te koop. Van Keith Jarrett uiteraard zijn allernieuwste maar ook zijn Facing You uit 1971.”

Steve Lake en Paul Griffiths (ed): Horizons Touched, The Music of ECM. Granta Books, 438 blz. € 67,50. Frances-Marie Uitti & Paul Griffiths: There is still Time (ECM 1882). Distr. Challenge.

Optredens ECM-artiesten: 6/7 Jazz op het Dak, Amsterdam (Manu Katché, Stefano Bollani); 13/7 North Sea Festival, Madeira Zaal, Rotterdam (Bollani, Christian Wallumrød, Tomasz Stanko, Enrico Rava); 29/9 – 1/10 Dinant Jazz Nights, www.ecmfestival.be; ECM Artists in Concert 2007/2008, zie www. tropentheater.nl, www.bimhuis.nl