Kunstenaar gevonden!

De schepper van de bronzen totempaal is bekend en heet Aert Rietbroek. Er blijkt ook een houten totempaal te bestaan.

Het bronzen beeld zoals het voor de Westerdijkschool stond (links, foto Stedelijk Mus. A’dam) en het houten beeld (foto)

Onder de kop ‘Kunstenaar gezocht’ werd dinsdag op deze plek aandacht besteed aan het kunstwerk Bronzen totempaal, een metershoog beeld dat door een medewerker van het Amsterdamse stadsdeel Osdorp was ontdekt in een opslagruimte. Ooit was het daar opgeslagen om beschadiging te voorkomen tijdens stadsvernieuwing, maar niemand wist meer wanneer, waar vandaan en zelfs de kunstenaar was onbekend. Pijnlijk voor het stadsdeel omdat inmiddels geld gereserveerd was voor restauratie en herplaatsing van het beeld. De oproep had succes.

„Het kunstwerk is vervaardigd door Aert Rietbroek. Hij werd geboren in Den Haag, leefde van 1929 tot 1985 en woonde vanaf 1951 in Amsterdam”, laat Michiel Nijhoff, bibliothecaris van het Stedelijk Museum Amsterdam weten. „Het beeld is in 1966 voor achtduizend gulden (3630 euro) verworven door de gemeente voor de Prof. Johanna Westerdijkschool.” Die school blijkt eind 2003 gesloopt en op de plek staat nu nieuwbouw van een islamitische basisschool.

In Amsterdam staat meer werk van Aert Rietbroek. Zo ligt op het Merwedeplein een groot bronzen plastiek met de titel Paardenvijgen, staan in de Aalbersestraat Twee spelende kinderen met bal en hangt in de Gerrit van der Veenstraat een plaquette. Zes keer toonde het Stedelijk Museum werk van Rietbroek die in 1966 een kunstwerk liet veilen ten behoeve van slachtoffers van apartheid. Het museum zelf bezit ook werk van Rietkerk. Nijhoff: „In ons depot liggen twee beeldjes van hem, Zittende figuur en Head. Hoeveel die waard zijn vertel ik niet.”

Ineke Rietbroek-Mens trouwde in 1955 met de kunstenaar en niemand kent zijn werk beter. Het echtpaar woonde in het centrum, op Binnenkant, en in dezelfde straat was Rietbroeks atelier. Tot deze week wist de weduwe echter niet dat haar man ook een bronzen totempaal had gemaakt. „Die totempaal staat hier, in mijn kamer, al tientallen jaren. Van hout en ongeveer een meter zeventig groot. Iedereen die het kent en in de krant zag staan herkende het direct. Ik wist niet dat er ook een bronzen versie was en begrijp er niets van. Alles kan ik in de administratie terugvinden maar het beeld in Osdorp niet.”

Ook voor dochter Janine Rietbroek is het een groot raadsel. „De totem, zo noemden wij hem, was mijn lievelingsbeeld. Ik ben ermee opgegroeid. Volgens de indiaanse cultuur moet een totempaal toch van hout zijn?”

Het stadsdeel is opgetogen dat herkomst en schepper eindelijk bekend zijn. Communicatieadviseur Judith Tomasoa: „In september willen we het plaatsen bij de Stadstuinen. Dat blijkt nu toevallig dicht bij de plek te zijn waar het gestaan heeft. De familie gaan we uitnodigen.”

    • Hugo Hoes