Dit is een artikel uit het NRC-archief De artikelen in het archief zijn met behulp van geautomatiseerde technieken voorzien van metadata die de inhoud beschrijven. De resultaten van deze technieken zijn niet altijd correct, we werken aan verbetering. Meer informatie.
Bekijk hele krant

Zorg

Waarom voelen mijn ogen branderig als ik moe ben?

„Waarom heb ik zo’n branderig gevoel in mijn ogen als ik moe ben?”, vraagt Reinild van der Vecht uit Leiden.

„Oogleden fungeren als een soort ruitenwisser”, zegt Jan-Tjeerd de Faber, oogarts van het Oogziekenhuis in Rotterdam. De huidplooien beschermen het oog tegen vuil en houden het vochtig. Eén knipoog duurt 100 à 150 milliseconden.

„Als je moe bent, knipper je minder met je ogen. Daardoor worden water, vocht, slijm, zout, eiwitten en een beetje vet uit kliertjes niet goed over de ogen verdeeld.” Door minder knipperen, drogen ogen dus uit. Het proces begint bij de zogenoemde lidspleet, de hoeken rechts en links van het oog. „Daar wordt het dan rood en jeukerig.”

Als je slecht hebt geslapen, sta je op met branderige kijkers. Hoe kan dat als je je ogen gesloten hebt gehouden? De Faber: „In de remslaap, de fase waarin dromen tot stand komen, bewegen je ogen snel heen en weer. Dat is weer het ruitenwisser-effect; stoffen worden goed verdeeld over het oog. Maar als je slecht slaapt, gebeurt dat niet.”

Oogcellen moeten zich ’s nachts ook herstellen, zegt Michel Zaal, oogarts van het VU Medisch Centrum Vermoeidheid is niet altijd de oorzaak is van branderige ogen, vertelt hij. „Mensen die lang achter de computer zitten, hebben er ook last van.” Normaal knipperen mensen elke 10 seconden, maar achter het scherm knipperen ze slechts een paar keer per minuut.

De droge lucht van airco’s speelt ook een rol, zegt Zaal: „Branderige ogen zijn een westerse oogziekte aan het worden.”

Verder is ooglidhygiëne belangrijk. De Faber: „Haal ’s avonds korstjes uit de wimpers. Vooral vrouwen moeten cosmetica goed weghalen om uitdroging te voorkomen.” Bacteriën smullen van viezigheid. „En de gifstoffen die zij uitscheiden drogen het oog nog meer uit.”

Oogdruppels tegen branderige ogen van de drogist helpen niet afdoende, volgens Zaal. „Een kunsttraan heeft maar een kortdurend effect. Beter is op tijd rust nemen.”

Juliette Vasterman