Poetin geen fijne buur

De Estse president Ilves is openhartig over het geruzie van zijn land met Moskou.

„Het is erg opvallend dat Rusland geen ruzie heeft met niet-democratische landen.”

Leden van de pro-Kremlin jeugdbeweging Nashi dragen een portret van een jongen die is gedood tijdens rellen in de Estse hoofdstad Tallinn in april. Foto AP Activists of the pro-Kremlin youth group Nashi (Ours) hold posters reading "Must Remember" and a portrait of Dmitry Ganin, killed during rioting over the removal of a Soviet war memorial in Estonia's capital Tallinn in April, as they protest outside the European Union's representative office in Moscow, Wednesday, June 6, 2007. In April Estonia's decision to relocate a Soviet war memorial sparked three nights of rioting in the country and largely ethnic Russian towns that left one person dead, 156 injured and more than 1,000 detained. It was the worst violence since Estonia won independence from the Soviet Union in 199. (AP Photo/Sergey Ponomarev)
Leden van de pro-Kremlin jeugdbeweging Nashi dragen een portret van een jongen die is gedood tijdens rellen in de Estse hoofdstad Tallinn in april. Foto AP Activists of the pro-Kremlin youth group Nashi (Ours) hold posters reading "Must Remember" and a portrait of Dmitry Ganin, killed during rioting over the removal of a Soviet war memorial in Estonia's capital Tallinn in April, as they protest outside the European Union's representative office in Moscow, Wednesday, June 6, 2007. In April Estonia's decision to relocate a Soviet war memorial sparked three nights of rioting in the country and largely ethnic Russian towns that left one person dead, 156 injured and more than 1,000 detained. It was the worst violence since Estonia won independence from the Soviet Union in 199. (AP Photo/Sergey Ponomarev) Associated Press

Rusland is een „ondemocratische petrostaat”, die zich door zijn olierijkdom meent te kunnen permitteren afspraken niet na te komen. Dat zegt de Estse president Toomas Hendrik Ilves, die afgelopen week voor een kort werkbezoek in Nederland was. Estland is met Rusland in een hevig diplomatiek conflict gewikkeld sinds de verhuizing van een Sovjetmonument eind april uit het centrum van de Estse hoofdstad Tallinn. Volgens Ilves zat de Russische geheime dienst achter de hevige rellen die erop volgden, en zat Rusland ook achter de cyberaanvallen waarmee het Estse internet grotendeels werd platgelegd. Een verbetering van de relatie zit er voorlopig niet in, zegt hij.

Is de relatie tussen de Esten en de Russische gemeenschap in Estland veranderd sinds de rellen?

„Je kunt niet spreken van dé Russische gemeenschap in Estland. Er zitten intellectuelen bij die vorige eeuw het antisemitisme in Rusland zijn ontvlucht, maar ook voormalige officieren uit het Sovjetleger en de KGB die zijn blijven hangen.

„De meeste Esten met een Russische achtergrond zijn blij dat zij in een democratisch land wonen. De rellen en de cyberaanvallen zijn georganiseerd door mensen die er duidelijk niet blij mee zijn dat Estland democratisch is. De organisatoren van de rellen hadden regelmatig ontmoetingen met Russisch ambassadepersoneel, niet in de ambassade in Tallinn, maar in parkjes en tuinen. Dat zijn blijkbaar geen mensen die in Estland zijn voor handelsbelangen, maar mensen die werken voor de Russische geheime dienst.”

Denkt u dat de Russische overheid ook achter de cyberaanvallen op Estland zat?

„Het is wel duidelijk dat die niet uit Uruguay kwamen. In Russische media hebben hackers toegegeven dat ze het Estse internet hebben aangevallen.”

Estland heeft de cyberaanvallen op het internet bij de NAVO een „daad van agressie” genoemd. Waarom?

„Cyberaanvallen uit politieke overwegingen op zulke grote schaal zijn een relatief nieuw fenomeen. In Estland gaat 97 procent van de bankovermakingen via internet, wij zijn er dus gevoelig voor, meer dan ‘papieren’ landen. Er is discussie nodig over wat het betekent als de infrastructuur van een land op deze manier wordt ontwricht. Maar het is nu nog te vroeg om daarover conclusies te trekken.”

Wordt vanuit Estland geprobeerd het conflict met Rusland bij te leggen?

„Waarom? Wij zijn niet degenen die een cyberaanval hebben gepleegd. Bovendien is Rusland niet onze raison d’être. De aanval op Estland is eigenlijk nogal overdreven. Estland telt 1,4 miljoen inwoners, tegenover 143 miljoen Russen. Stel je voor dat Nederland achter een landje met 150.000 inwoners aan zou gaan zitten.”

Hoe gaat het nu verder, als Rusland weigert Estland tegemoet te komen?

„Het gaat allemaal om de hoedanigheid van de Russische staat. Rusland is een ondemocratische petrostaat. Dat is een interessant fenomeen om over na te denken, maar het definieert Estland niet. Ik kan nog wel een paar landen noemen die vanwege hun olierijkdom de luxe hebben om zich niet aan afspraken te houden.

„Het is erg opvallend dat Rusland geen ruzie heeft met de niet-democratische landen in de omgeving, en wel met de democratische regimes in bijvoorbeeld Letland, Georgië, Oekraïne en Polen. In sommige Russische winkels hangen nu bordjes: verboden voor honden en Esten. Ik zal Rusland maar niet fascistisch noemen, maar het voelt wel erg fascistisch.”

NAVO-besluit over cyberaanvallen: www.nato.int/docu/up date/2007/06-june/e0614b.html