Luchtvaartshow voor groene vloot

Europa en de VS willen samen uitstoot van CO2 door vliegtuigen terugdringen.

Toch blijven op het gebied van milieu de tegenstellingen bestaan.

De 47ste editie van de Paris Air Show. Foto Reuters A view of the 47th Paris Air Show at Le Bourget airport near Paris June 19, 2007. REUTERS/Pascal Rossignol (FRANCE)
De 47ste editie van de Paris Air Show. Foto Reuters A view of the 47th Paris Air Show at Le Bourget airport near Paris June 19, 2007. REUTERS/Pascal Rossignol (FRANCE) REUTERS

Jacques Barrot, de eurocommissaris voor Transport, had maandag bij de luchtvaartshow op Le Bourget een paar stevige pakkerds over voor Marion Blakey, de voorzitter van de Amerikaanse luchtvaartautoriteit FAA. „Marion, zonder jou was dit nooit gelukt”, zei Barrot in zijn hopeloos gebroken Engels. De twee topfunctionarissen presenteerden een gezamenlijk plan van de EU en de VS om te komen tot vermindering van de uitstoot van CO2 op het trans-Atlantisch luchtverkeer.

Net als op de top van IATA, de overkoepelende organisatie van luchtvaartmaatschappijen, twee weken geleden, bepaalt ook op Le Bourget het milieu de agenda. Hoewel de luchtvaartindustrie er op blijft hameren dat vliegtuigen slechts voor 2 procent bijdragen aan de uitstoot van CO2, voelt de industrietak zich schuldig en wordt alles in het werk gesteld om vliegtuigen en vliegroutes milieuvriendelijker te maken. Marion Blakey, gisteren: „Ons doel is de uitstoot van CO2, die al zo laag is, nog verder naar beneden te krijgen. Samen met Europa moet dat lukken.”

Jacques Barrot ziet het gezamenlijke plan met de FAA als een praktisch verlengstuk van het in april getekende open skies-akkoord tussen de VS en de EU, dat in maart 2008 vrij trans-Atlantisch luchtverkeer mogelijk maakt. „De lucht moet open zijn voor alle vliegtuigen, maar met minder emissies”, zei Barrot.

Het Europees-Amerikaanse programma is erop gericht het Amerikaanse en Europese systeem van luchtverkeersleiding beter op elkaar af te stemmen, waardoor de gemiddelde vliegduur korter wordt en het brandstofverbruik lager, evenals de geluidsoverlast. Een van de methodes om dat te bewerkstellingen is het gebruik van veel directere aanvliegroutes, in plaats van de rondjes die nu veelal worden gevlogen.

Wat de zoenen tussen Europa en Amerika verhulden, was de tegenstellingen tussen de twee continenten op het gebied van het milieu. De EU wil, vanaf 2010 of 2011, de luchtvaart betrekken bij de emissiehandel, de handel in het recht om broeikasgas uit te stoten. De emissiehandel zou moeten gelden voor alle verkeer dat het Europese luchtruim verlaat of binnenkomt.

De Amerikanen zijn daar mordicus tegen: ze zien het als verstoring van de vrije markt. Blakey noch Barrot wilden daar gisteren op in gaan. Zelfs binnen de EU bestaat grote verdeeldheid. Eurocontrol, een organisatie die verbonden is aan de Europese Commissie, streeft al decennialang naar één luchtverkeersleiding voor heel Europa, maar krijgt de grote lidstaten niet mee. Regeringen van verscheidene Europese landen blijven de luchtvaart zien als een strategisch belang. In geval van oorlog willen ze zelf over hun luchtruim kunnen beschikken. De enige regio waar één systeem bestaat is de Benelux, samen met het noordwesten van Duitsland.

De EU en de VS verschillen verder sterk van mening over staatssteun. Bij de wereldhandelsorganisatie WTO is een klacht van de Amerikaanse regering in behandeling over vermeende subsidie van Europese regeringen aan Airbus. De VS menen dat die in strijd is met de regels van de WTO. De EU stelt op haar beurt dat Boeing onterecht aanspraak maakt op belastingaftrek van vele miljarden dollars per jaar. Door de financiële problemen bij Airbus wil de leiding van het concern juist meer overheidssteun. Louis Gallois, topman van Airbus en medebestuurder van moederbedrijf EADS, vroeg deze week de vier deelnemende landen (Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en Spanje) om grotere inspanningen voor zijn bedrijf.

Door een lawine van orders in Parijs – maandag sleepte Airbus in totaal voor 33,5 miljard euro bestellingen in de wacht – is de toekomst van de Europese vliegtuigbouwer weer wat rooskleuriger. Het eerste kwartaal van dit jaar leed EADS door de problemen bij Airbus verlies. Het bedrijf kondigde een herstructurering aan, die gepaard gaat met het verlies van ongeveer 10.000 banen (op 57.000 voltijds arbeidsplaatsen).