Zwitsers willen geen krantenkoppen over Ullrich

Veel publiek, mooie winnaars: in de 71ste editie van de Ronde van Zwitserland lijkt de wielercrisis ver weg. Maar voor Jan Ullrich, die de wedstrijd de afgelopen tien jaar kleurde, is zelfs als toeschouwer geen plaats meer.

Het peloton in de Ronde van Zwitserland op weg naar de Kerenzerberg. Foto AP The pack ascends to the Kerenzerberg in Switzerland, during the 228km 3rd stage race from Brunnen to Nauders, Austria, at the 71st Tour de Suisse Protour cycling race, Monday, June 18, 2007. (AP Photo/KEYSTONE/Alessandro Della Bella)
Het peloton in de Ronde van Zwitserland op weg naar de Kerenzerberg. Foto AP The pack ascends to the Kerenzerberg in Switzerland, during the 228km 3rd stage race from Brunnen to Nauders, Austria, at the 71st Tour de Suisse Protour cycling race, Monday, June 18, 2007. (AP Photo/KEYSTONE/Alessandro Della Bella) Associated Press

Luzern, 19 juni. - Enthousiaste Zwitserse wielerfans breken het stadje Olten bijna af, als hun landgenoot Fabian Cancellara met overmacht de proloog van de Ronde van Zwitserland wint. Een dag later staat Luzern op z’n kop als Erik Zabel naar de zege sprint, zoals in zijn beste dagen voor zijn recente epo-bekentenis. Gisteren maakte de jonge Italiaan Alessandro Proni reclame voor de wielersport met een spectaculaire overwinning in de eerste bergrit.

Intussen schitteren in opspraak geraakte sponsors dagelijks in het drukke VIP-dorp. Multinational Würth, vorig jaar na Operacion Puerto gestopt bij de Spaanse ploeg van Manolo Saiz, is de komende jaren hoofdsponsor van de Zwitserse ronde. Fietsenmerk BMC raakte Floyd Landis als uithangbord kwijt toen de Phonak-ploeg werd opgeheven na de dopingaffaire in de Tour van 2006. Andy Rihs, eigenaar van Phonak én BMC, stelt zijn fietsen nu graag ter beschikking aan de Astana-ploeg van Tourfavorieten Andreas Klöden en Aleksandr Vinokoerov. Zelfs Festina (Tour 1998) is in de Tour de Suisse prominent aanwezig. De Zwitsers willen van geen wielercrisis weten.

„Ach ja, der Jan”, mijmert Dieter Ruthenberger op de vraag of hij hier niemand mist. De Duitse verzorger van T-Mobile kneedde jarenlang de benen van Jan Ullrich en diens ploeggenoten. Nu kijkt hij vanaf een viaduct uit over het circus bij de start. Eule, zoals de bijnaam van de bebrilde verzorger luidt, mist de winnaar van de edities van 2004 en 2006. „We hebben samen mooie tijden meegemaakt. Wat er is gebeurd, maakt Jan niet ineens tot misdadiger.” Met een hoofdknik naar beneden: „Er lopen daar genoeg mensen die aan hem een goede job in de wielersport te danken hebben.”

Nadat hij afgelopen winter noodgedwongen stopte als renner, is Ullrich nooit meer bij wedstrijden gesignaleerd. In Duitsland werd alles op alles gezet om zijn betrokkenheid bij Operacion Puerto aan te tonen. Ullrich is tot nu toe de enige sporter van wie het dna werd vergeleken met bloedzakken uit het laboratorium van de Spaanse dopingarts Eufemiano Fuentes. De enige Duitse Tourwinnaar wacht in eigen land bovendien een strafzaak na een aanklacht wegens ‘sportieve fraude’. Vorige week verkondigde Bundeskanzlerin Angela Merkel dat ze niet met de dope-zondaar wilde praten. Tegelijkertijd riep IOC-voorzitter Jacques Rogge dat Ullrich wellicht zijn olympische titel van 2000 moet inleveren.

Bij alle wetteloze willekeur in de wielerwereld is Ullrich momenteel niet eens meer welkom bij de Ronde van Zwitserland, het land waar hij woont. Zelfs niet als gast van de bescheiden Oostenrijkse ploeg Volksbank, waaraan hij zich direct na zijn afscheid als adviseur verbond. „De organisatie had liever niet dat Jan hier was”, zegt manager Thomas Korfler. „Ze willen geen grote krantenkoppen of schandalen rond Ullrich.”

Koersdirecteur Armin Meier, ex-renner van de beruchte Festinaploeg, wil alleen kwijt dat de Duitser zijn titel van 2006 niet hoeft in te leveren. Oud-renner Fabian Jeker, in 2004 door Ullrich met één seconde verschil verslagen in de strijd om de eindzege en nu verbonden aan de organisatie, vindt het terecht dat zijn oud-collega ontbreekt. „Jan moet eerst zijn problemen met justitie oplossen, dan is hij weer welkom.”

Dat Ullrich de afgelopen tien jaar de Ronde van Zwitserland groot maakte door veel publiciteit te trekken, speelt even geen rol. Zoals in 1996, toen het jonge DDR-talent ineens opstond bij de profs. „Jan reed zo sterk dat ik onmiddellijk Walter Godefroot heb opgebeld om een plaats vrij te maken in de Tour-selectie”, vertelde toenmalig ploegleider Rudy Pevenage vorig jaar. De Belgische vertrouwensman van Ullrich keek trots terug op de heldendaden van zijn ‘teddybeer’ in de Zwitserse ronde. Zoals in 1997 toen een verkoudheid een eindzege in de weg stond. Een paar weken later reed hij in de Tour naar eeuwige roem.

Zelfs de legendarische persconferentie in Münchenbuchsee uit 1999 ontlokte bij Pevenage een glimlach. Vlak voor de Ronde van Zwitserland had het Duitse blad Der Spiegel onthuld dat bij Team Telekom systematisch epo werd gebruikt. Het machtige bedrijf dreigde met gerechtelijke stappen, waardoor het tot 2007 zou duren voor (een deel van ) de waarheid aan het ligt kwam, na diverse bekentenissen van renners.

Liever vertelde Pevenage over Ullrichs geweldige comeback in 2003. Daarna eindigde hij in Zwitserland drie keer op het podium: derde in 2005, winst in 2004 en 2006. Bijzonder om van dichtbij te zien, hoe een absolute topsporter zichzelf naar de toppen van zijn fysieke en mentale vermogens dwong. Het was zijn laatste koers ooit. Vlak voor de Tour werd hij door zijn werkgever geschorst.

Verzorger Dieter Eule Ruthenberger hangt peinzend over het viaduct. ‘Zijn’ jongens zijn de afgelopen tijd in opspraak geweest door hun bekentenissen over epo-gebruik in de jaren negentig. De ellende over Operacion Puerto blijft maar duren. „Nee, dit is niet mijn leukste tijd in de wielersport.” Of hij nog uitkijkt naar de Tour? „Ik heb er zestien gedaan, maar dit wordt de laatste. Voor mij is het mooi geweest.”