Grandioos! Een vale gier in je telescoop

Een vale gier verlaat een boom in de Brandstraat in Oss. In deze polder zagen vogelspotters gisteren dertig gieren, afkomstig uit Spanje of de Franse Pyreneeën. Foto Martijn de Jonge
Een vale gier verlaat een boom in de Brandstraat in Oss. In deze polder zagen vogelspotters gisteren dertig gieren, afkomstig uit Spanje of de Franse Pyreneeën. Foto Martijn de Jonge Jonge, Martijn de

Onmiddellijk na de gouden tip gooide Berry Setton gistermiddag zijn telescoop en verrekijker in de auto en spoedde zich naar de polder bij Oss. Daar was een groep vale gieren gesignaleerd. Bij aankomst zag de Heeschenaar, lid van de Vogelwerkgroep in Oss, dertig vale gieren in „bomen met kale takken” zitten.

„Wauww! Grandioos”, zegt Setton. „Je hart gaat echt harder slaan als je zoiets meemaakt.” Binnen de kortste keren stond een groep mensen om hem heen, herinnert hij zich. „Iedereen wilde door die telescoop kijken.” Het waren volwassen vogels, vertelt Setton, „dat zie je aan hun verenkleed.”

Ook in het nabijgelegen Maasdonk en elders in Brabant, Limburg en Zeeland zijn vale gieren waargenomen. Het is onduidelijk waarom zo’n honderd exemplaren hun habitat in Spanje of de Franse Pyreneeën hebben verlaten, aldus de Spaanse vogelbescherming. Voedseltekorten, door vermindering van de aantallen veekadavers in de open lucht, zijn een mogelijke verklaring, maar ook klimaatveranderingen kunnen de oorzaak zijn van het uitzonderlijke verhuisgedrag.

De vale gieren, waarvan zich ongeveer 70.000 exemplaren in Spanje bevinden, staan niet direct bekend als trekvogel. De vogels hebben vaste nestgebieden. Wel schrikken gierenkolonies er niet voor terug vele honderden kilometers af te leggen op zoek naar voedsel.

In 2002 kreeg de vale gier in Spanje te maken met een belangrijke terugval in zijn voedselaanbod, toen het verboden werd veekadavers in de open lucht achter te laten.

Aanleiding waren Europese maatregelen in verband met de gekkekoeienziekte. „Maar dat er te weinig voedsel voor de gieren is, lijkt ons wat te vroeg geconcludeerd’’, aldus de Spaanse vogelbescherming.

De afgelopen jaren is de ‘kadavernorm’ weer wat afgezwakt. In Spanje zijn onlangs speciale voedingsprogramma’s voor de vale gier begonnen in gebieden waar minder kadavers zijn. Volgens de vogelbescherming trekken de vogels vrij snel weer zuidwaarts.