Een soap van twee vrienden/vijanden

Ebays dochter Paypal had dit weekeinde in de VS te lijden onder de complexe relatie met Google.

En kreeg in Europa de vergunning om bank te zijn.

Om een feestje uit de hand te laten lopen heb je drie dingen nodig, bewees Google dit weekend: gratis toegang, gratis drank en gratis massages.

De afgelopen dagen bezochten 10.000 handelaren de jaarlijkse conferentie van veilingsite Ebay, ditmaal in Boston. Voor Google een uitgelezen kans om de buurman uit Silicon Valley 5.000 kilometer van huis een hak te zetten. Google organiseerde een eigen feest voor Ebaygasten, op nog geen kilometer van de congreslocatie, nog geen uur na de openingsspeech van bestuursvoorzitter Meg Whitman. Het doel: een ludiek protest tegen de boycot van Googles betaalsysteem ten gunste van Ebays Paypal.

Toeval of niet, na het bekend worden van het geplande feest verdwenen Ebay’s advertenties opeens van Googles websites. Waarop het Google-feest alsnog werd afgezegd. „Bezoekers van Ebay Live hebben al zoveel activiteiten om bezig te blijven”, schrijft Google op het bedrijfsweblog, „we zouden ze niet willen afleiden”.

Een analist van Deutsche Bank noemt Ebay’s represailles in Amerikaanse media „een vergeldingsactie”, volgens analisten van Cantor Fitzgerald en Global Crown Capital is het publiekelijk uitvechten van de strubbelingen „een bizarre wending” van „een soap”. Bestuurder Whitman van Paypals moederbedrijf Ebay houdt het op „het vervagen van de scheidslijnen tussen verschillende bedrijven. We zijn nou eenmaal frienemies.” Ze bedoelt: een combinatie van friends en enemies.

Ebay en Google zijn zakenpartners en concurrenten tegelijk. Ebay adverteert op Googles zoekpagina’s – volgens Deutsche Bank komt eenvijfde van Ebay’s bezoekers van Google, dat daaraan weer 25 miljoen dollar (19 miljoen euro) per kwartaal verdient. De complicatie van de relatie zit in de concurrerende betaalsystemen. Ebay is eigenaar van Paypal (aankoopkosten in 2002: 1,5 miljard dollar). Google introduceerde vorig jaar juni het concurrerende Checkout.

Beide systemen maken het voor de consument eenvoudig en, volgens de bedrijven zelf, veiliger om via internet te betalen: gebruikers geven alleen een e-mailadres en een wachtwoord op. Deze gegevens zijn gekoppeld aan een creditcard of een bankrekening, die niet bij elke betaling opnieuw dient te worden ingevoerd. Volgens het bedrijf is slechts 0,3 procent van de transacties frauduleus.

Het marktaandeel van Checkout is nu nog marginaal, maar Google heeft een lange adem en diepe zakken. Bovendien prijzen zelfs Ebaygebruikers het systeem van de concurrent. Ze verenigden zich en begonnen een rechtszaak om de boycot op te heffen.

Tegelijkertijd wordt Ebay met de dag afhankelijker van Paypal: de groei van het aantal nieuwe handelaars op de veilingsite is vorig kwartaal gedaald tot 10 procent, maar de inkomsten van Paypal zijn met 31 procent toegenomen tot 439 miljoen dollar.

Volgens bedrijfsbiografie The Paypal wars was het officiële streven van de oprichters in 1998 „world domination”. Zover is het nog niet. Wel zijn er wereldwijd 143 miljoen Paypal-geregistreerden, in Nederland een miljoen. Volgens de Nederlandse woordvoerder van moederbedrijf Ebay is 50 à 60 procent van hen actief gebruiker. Ondanks de grote aantallen is Paypals succes relatief. Zo heeft creditcardbedrijf Visa ruim een miljard klanten. Exact met dat type onderneming wil Paypal concurreren. Creditcardmaatschappijen zijn op internet goed voor 90 procent van het betaalverkeer. Paypal heeft 9 procent marktaandeel.

In de VS lukte het niet, maar in Europa is Paypal nu zelf een bank geworden. In juli worden alle Europese tegoeden overgezet naar Paypals Luxemburgse divisie, die dan officieel een bankvergunning krijgt. Het bedrijf geeft verder 4 procent rente op rekeningtegoeden. En dit weekend werd een tastbare plastic creditcard van Paypal aangekondigd. Voor in de rest van de wereld.