‘Soms begint een zonde heel klein’

Dvd-gebruik leidt in reformatorische gezinnen tot verdeeldheid. Om ouders te steunen organiseerde Mediawijzer een bijeenkomst.

Mannen, de meesten gekleed in stemmige zwarte pakken, en een kleine minderheid aan gerokte vrouwen vullen het atrium van het gebouw van de Erdee Media Groep, onder andere uitgever van het Reformatorisch Dagblad. Er wordt begeleid door orgelspel een psalm gezongen, vervolgens wordt een gebed uitgesproken.

De belangstelling voor de conferentie ‘Dvd in het gezin’ in Apeldoorn is groot. Met 170 mensen is de zaal geheel gevuld. De snelle technologische ontwikkelingen en het constant veranderende medialandschap maken veel los binnen de reformatorische gemeenschap, een groepering die grote nadruk legt op de betekenis van de Bijbel voor de ware leer en de goede levenswandel en elke vorm van moderne bijbeluitleg afwijst.

Er wordt geworsteld met het bestaan van mobieltjes, Hyves, MSN en Second Life en de invloed die al deze moderne verworvenheden op kinderen en ouders hebben. Op deze vrijdagmiddag wordt er gesproken over het toestaan van dvd-gebruik binnen het gezin.

Een discussie over dvd-gebruik doet voor buitenstaanders vreemd aan. Maar binnen deze behoorlijk gesloten ‘subcultuur’ leidt die tot grote verdeeldheid. Om twijfelende ouders te steunen en te informeren organiseert Mediawijzer, een reformatorisch platform voor verantwoord mediagebruik, deze bijeenkomst en publiceert de brochure ‘Dvd’s, kijken of niet kijken, ouders en kinderen met elkaar in gesprek.’

Veel van de aanwezigen op de bijeenkomst hebben geen televisie maar wel een computer met internet, uiteraard voorzien van filtersoftware om ongewenste sites buiten de deur te houden. De mogelijkheid om met de pc dvd’s af te spelen heeft echter voor complicaties gezorgd.

De groep die het gebruik van de dvd’s afwijst, wordt op de conferentie vertegenwoordigd door Bram Luijk, zelf werkzaam in de ICT-branche: „We hebben de pc binnengehaald als nuttig instrument. Dat blijkt achteraf het paard van Troje te zijn geweest. Het is de motor achter het kijken en bezitten van dvd’s met speelfilms.”

Luijk erkent dat de computer niet meer is weg te denken uit het dagelijks leven. Maar dat wil niet zeggen dat dvd-gebruik ook maar automatisch moet worden goedgekeurd.

Luijk: „Het is net als bij een salamiworst. Daar snij je steeds plakjes van om hem op te eten. Zo gaat dat ook bij de het gebruik van dvd’s. Als je eenmaal toegeeft aan het gebruik van dit medium dan ga je steeds verder. God onderwijst door Zijn Woord en niet door het beeld. Je moet je kinderen wel goed uitleggen waarom je het niet wil. Communicatie is het sleutelwoord.”

De twee andere sprekers op de bijeenkomst zijn een stuk minder radicaal. Sarina Brons, psychologe, vindt dat je kinderen kritisch moet laten leren kijken: „Het is moeilijk om een film te beoordelen. Je kunt een ongeschikt fragment over het hoofd zien en dat kan grote gevolgen hebben. Soms begint een zonde heel erg klein. Maar je kunt de nieuwe media niet negeren.

„Het gaat om de begeleiding door de ouders. Kinderen moeten inzicht krijgen in wat goed is en wat niet, een moreel kompas ontwikkelen. Ik kan niet hun hele leven over hun schouder meekijken of een film op dvd door de beugel kan.”

Leonard van Leeuwen, werkzaam in het onderwijs en vader van twee jonge kinderen, vindt het niet zo moeilijk om een afweging te maken: „Ik kan best aardig inschatten welke dvd’s wel of niet geschikt zijn. Films met geweld, seks en vloeken vind ik niet acceptabel. Er zijn natuurlijk altijd twijfelgevallen. De oudere generatie kan misschien wel wat hulp gebruiken in deze kwestie. Overigens zie ik weinig heil in film kijken als tijdverdrijf. Ik doe liever andere dingen, zoals in de tuin werken.”

Joop Stolk, universitair docent orthopedagogiek aan de Vrije Universiteit heeft voor Mediawijzer een checklist met vijftien vragen, ontleend aan de Tien Geboden, samengesteld voor het beoordelen van dvd’s: „Met de uitspraak ‘de film moet Bijbels verantwoord zijn’ kom je er niet meer tegenwoordig. Dat accepteren kinderen niet. Die norm is niet precies genoeg. De vragen behandelen simpele zaken zoals: Wordt er gevloekt in de film? Maar er is ook ruimte voor verdieping. Zo stellen we ook de vraag: Zou jij dagelijks met de mensen in de film willen leven? Zo laat je kinderen nadenken over wat ze zien.”

Een leraar uit het voortgezet onderwijs vat de middag bondig samen: „Je kunt modernisering niet tegenhouden. Over een paar jaar hebben we het hier niet meer over dvd’s. 25 Jaar geleden had ik een vriendje dat Pietje Bell mocht lezen. Mijn vader verbood mij het boek te lenen. Nu zou dat in de meeste reformatorische gezinnen geen probleem meer zijn. Onze gemeenschap is aan het veranderen. Het tempo ligt alleen wat lager dan in de rest van het land.”