Multitoppenscenario

Wat gaat de rente doen? Zal de AEX-index stijgen of dalen? Heeft vastgoed zijn langste tijd gehad? Moet je in energieaandelen? Of juist in grondstoffen?

Honderdduizenden beleggers hopen de antwoorden op deze prangende vragen te vinden op gratis internetsites als belegger.nl, iex.nl, beursduivel.be, beursgorilla.nl, beursplaza.nl, finanzen.net, boursorama.com, stockinfo.nl, beursonline.nl, tipbelegger.nl, beurskenners.nl en ga zo maar door. Wie zich er registreert, kan zich een- tot zelfs driemaal daags laven aan e-mails met vers beursnieuws, columns, aan- en verkoopadviezen en (sluik)reclame. Daarnaast mag hij meepraten in forums, zijn schaduwportefeuille bijhouden, meedoen aan beleggingswedstrijden en zich te goed doen aan beleggingsanalyses met stoere praat als: „De koers vertoont een vlagpatroon wat kan duiden op een multitoppenscenario”, „Oude weerstand wordt nieuwe steun” of „Dalingen richting de 500-puntengrens zijn niet uitgesloten.”

Veel beursnieuws consumeren lijkt lucratief, maar leidt paradoxaal genoeg tot relatief lage rendementen. Afgezien van alle onbetaalde uren die beursjunks – vrijwel altijd mannen – doorbrengen achter hun computer, maken ze veel transactiekosten en handelen ze te emotioneel, wat winst kost. Een beroemde studie uit 2001 van de Amerikaanse hoogleraren Terrance Odean en Brad Barber toont dat mannelijke beleggers gemiddeld anderhalf keer zoveel handelden als vrouwelijke en daarmee 1 procentpunt minder rendement boeken. De verschillen waren groter onder alleenstaanden. Mannelijke singles handelen 67 procent vaker dan alleenstaande vrouwen en haalden een 1,5 procentpunt lager beleggingsresultaat. Recente marktonderzoeken bevestigen dit beeld. Dat kan veel rendement schelen. Haalt een actieve belegger gemiddeld 7 procent rendement per jaar, dan haalt een niet-actieve belegger gemiddeld 8 of 8,5 procent per jaar. Op een belegd vermogen van een half miljoen scheelt dat, na 25 jaar beleggen, 7 ton tot 1,3 miljoen euro.

Hoe actiever je handelt op de beurs des te vatbaarder je bent voor beleggingskoorts. Dat is een emotionele staat waarin je bevangen wordt door hebzucht en angst. Hebzucht kan ontstaan als iets dat je begeert duurder geworden is, als je hoort van een grote, mogelijke winst of als je jezelf vergelijkt met succesvolle beleggers. Angst doet zich gelden als je belegging in waarde daalt, er kans is op een negatieve gebeurtenis zoals een faillissement of een boekhoudschandaal, of als de media je belegging afkraken. Juist actieve beleggers kunnen in de greep raken van hebzucht en angst. Ze lezen voortdurend beursnieuws en -analyses, en zien koersen steeds stijgen en dalen. Vroeg of laat stappen ze te emotioneel in tegen een recordprijs of verkopen ze een belegging geschrokken als de koers net laag staat. Toch blijven ze hopen op dé gouden tip of hét geweldige inzicht. Waarom? Zelfoverschatting, weten wetenschappers. Hoe meer informatie je vergaart des te overtuigder je raakt dat je juist oordeelt. Ondertussen blijft de werkelijkheid te complex voor menselijke hersens. Zelfs een IQ van 200 kan de toekomst niet voorspellen. Maar ik wel, roept de actieve belegger, wijzend op geweldige winsten. Beleggers zijn geboren optimisten: ze vergeten missers en onthouden successen, levenslang.