Partijtop moet in VVD ‘ambities’ beteugelen

De positie van de partijvoorzitter van de VVD moet worden versterkt om „sluimerende ambities van wie dan ook” tegen te gaan. Hij krijgt de regie en neemt maatregelen tegen leden die niet loyaal zijn aan de partij.

Dat zijn de belangrijkste aanbevelingen in het rapport Kiezen voor een nieuw liberaal elan, dat een commissie onder leiding van oud-minister Sybilla Dekker vandaag presenteerde.

Daarmee probeert de partij een oplossing te forceren in de breuk tussen partijleider Mark Rutte en Rita Verdonk. De VVD heeft zich afgelopen jaar laten gijzelen door de ambities van Verdonk, meent Dekker. Uit angst kiezers en leden te verliezen en om een scheuring in de partij te voorkomen is er niet ingegrepen door de fractievoorzitter, het partijbestuur en de vicepremier.

Het rapport is een evaluatie van de verloren gemeenteraadsverkiezingen van maart vorig jaar, de daaropvolgende lijsttrekkersverkiezing tussen Rutte en Verdonk en de Tweede Kamerverkiezingen van november 2006. Partijleider Rutte zegt dat hij „goed uit de voeten kan” met het rapport. Ook partijvoorzitter Jan van Zanen onderschrijft de meeste conclusies.

Bij de verkiezingen hebben het hoofdbestuur van de partij en de lijsttrekkerskandidaten grote fouten gemaakt, constateert Dekker. Zij heeft kritiek op het optreden van Rutte. Zo slaagde hij er niet in de VVD zichtbaar te maken. Er trad „vervlakking” op in de campagne. Nadat hij lijsttrekker was geworden „gijzelde [hij] zichzelf en zijn nieuwe fractie” met de mededeling dat Verdonk zijn nummer twee zou worden. Daar gingen de leden juist over.

Dekker schrijft dat het hoofdbestuur op geen enkele wijze waardering heeft uitgesproken voor het aantal voorkeursstemmen dat Verdonk op 22 november haalde. Verdonk haalde bijna 70.000 stemmen meer dan lijsttrekker Rutte. „Het feit dat ze die waardering niet kreeg, heeft tot frustratie bij haar geleid”, zei Dekker vanmorgen. Dit leidde uiteindelijk tot „een dieptepunt in de beeldvorming van de partij”, het optreden van Verdonk zelf met haar persconferentie waar ze de leiding van de VVD claimde. Rutte zei daar vanmorgen over: „Die cafécoup, dat was eens maar nooit weer.”

De verdeeldheid in de partij werd ook van binnenuit gevoed. Zo mengden partijprominenten zich in de lijsttrekkersstrijd, waardoor de partij „stijl en respect” verloor. Het hoofdbestuur heeft onvoldoende leiding gegeven in de verkiezing. Er was de schijn van partijdigheid omdat het hoofdbestuur steun had uitgesproken voor Ruttes kandidatuur. Partijvoorzitter Van Zanen zegt wel dat hij achter de schermen veel diplomatiek werk heeft verricht. Campagneleider Hoogervorst slaagde er volgens Dekker niet in een verbinding te leggen tussen de campagneteams van Rutte en Verdonk. Dekker schrijft dat de „partijleider richting moet geven aan politieke ideeën en koers van de partij”.

soloartiesten: pagina 3

Lees het hele rapport van de commissie via nrc.nl