Opwaaiende zomerplannen

In Brussel wordt morgen de Europese Dag van de Wind gelanceerd. Niet als jaarlijkse dag waarin overbodig beleid in één zucht van de bureaus mag waaien, maar om de windmolens in het Europese landschap te laten oprukken.

Nieuw beleid komt ook uit Den Haag. Daar maakt ook morgen het kabinet zijn plannen bekend na 100 dagen van werkbezoeken onder de noemer ‘Samen werken aan Nederland’.

Hoe gaat deze dag de geschiedenis in? Als de Grote Betutteldag? De dag dat gloeilampen uitgebannen worden, rokers de kroeg uit worden gejaagd, dikkerds verplicht alleen nog maar Omega3-vetten mogen verorberen, ouders op opvoedcursus worden gestuurd en probleemjongeren in een kamp worden gestopt? Om maar een paar ballonnetjes te noemen die ministers tijdens hun werkbezoeken oplieten.

Als de dag dat het woord ‘Verjubelen’ zijn herintrede doet in Den Haag. De economie dreigt oververhit te raken, maar Den Haag gaat toch nog 10 miljard aan nieuw beleid uitgeven.

Of als Dag van de Haagse Struisvogels? De dag dat het kabinet de grote problemen waarvoor pijnlijke ingrepen nodig zijn zelfs in goede tijden niet durft aan te pakken. Zoals de woningmarkt, de arbeidsmarkt en het optrekken van de AOW-gerechtigde leeftijd in verband met de vergrijzing.

De Raad van Economisch Adviseurs (REA), vijf topeconomen die gevraagd en ongevraagd de Tweede Kamer met hun opvattingen mogen bestoken, kwam gisteren met een vrij vernietigend advies nog voor de nieuwe bewindslieden hun zomerplannen hebben gelanceerd. Premier Balkenende, die al jarenlang ‘verantwoordelijkheid’ als stopwoord gebruikt, wordt daarin met zijn kabinet beschuldigd van paternalisme. „Het kabinet wekt teveel de verwachting bij de burgers alsof de overheid overal en altijd de helpende hand zal bieden”, schrijft het vijftal.

Maar, zo vinden zij, voor structurele hervormingen in de economie, loopt dit kabinet weg. En de begrotingsdiscipline lijkt te worden losgelaten. De vraag is alleen waarom die economen slechts twee dagen voordat het kabinet zijn beleidsprogramma presenteert nog met dit advies komt. Tot wijzigingen van de plannen zal het niet meer leiden. Even wachten had ook gekund, maar als de kabinetsplannen anders blijken te zijn dan ze verwachten, hadden ze minder hard kunnen blazen.

Want aandacht krijgen de economen wel. Misschien is het ze daar wel om te doen. Even een eigen wind laten waaien, zodat opgemerkt wordt dat hun REA echt bestaansrecht heeft nadat lang niet alle politieke partijen blij waren met de oprichting ervan.

Daan van Lent