Inspecteurs in de zuipketen

Er staan in Nederland zo’n 1.500 keten waar jongeren – buiten horeca om – alcohol drinken. Te veel alcohol

De Voedsel- en Waren-autoriteit treedt ertegen op.

In hun dorpen zijn ze bekend onder namen als WijWillenBier (Staphorst), Zoeptent (Uffelte), Bierhok (Bodegraven), Heerlijk Helder Hok (Barneveld) of De Doordrinkkeet (Vollenhove).

Het zijn provisorisch getimmerde hutten of keten, schuren of delen van een tuinbouwkas waar jongeren plezier maken en veel drinken. De overheid wil daar een einde aan maken. Gisteren zei Voedsel- en Warenautoriteit (VWA) dat ze na de zomer strenger gaat optreden tegen ‘zuiphokken’.

De VWA vindt dat daar te veel alcoholmisbruik plaatsvindt. Veel bezoekers zijn jonger dan zestien jaar. Zij kunnen niet in cafés terecht en mogen niets kopen in supermarkten. In zuiphokken is geen controle, want ze staan meestal op privéterrein. Drank is er goedkoop. Jongens drinken het liefst bier en meisjes rum-cola, Pisang Ambon of andere sterke dranken met een kekke kleur.

Het zijn clubhuizen, zegt directeur Wim van Dalen van stichting Alcoholpreventie (Stap). De meeste van de 1.500 zuipketen worden in het weekend, maar vaak ook doordeweeks, bezocht door gemiddeld ongeveer twintig jongeren. Hij schat dat er ruwweg 200 grote keten zijn, waar 25 à 75 kinderen komen. „Men doet daar niet zoveel. Beetje bij elkaar zijn en veel indrinken om daarna uit te gaan.”

Het aantal kinderen dat te veel drinkt, is de laatste jaren sterk gestegen, zegt kinderarts Nico van der Lely van het Reinier de Graaf ziekenhuis in Delft. Dit jaar werden tot nu toe ruim tachtig kinderen tot zestien jaar opgenomen in Nederlandse ziekenhuizen, omdat ze te veel alcohol hadden gedronken. Volgens kinderartsen zullen dit jaar 300 à 500 jongeren tot zestien jaar moeten worden behandeld voor alcoholvergiftiging.

Afgelopen weekeinde werd in Middelharnis een jongen van 12 op straat gevonden die door te veel alcohol in comateuze toestand raakte. Hij had met twee vrienden (13) ‘ingedronken’ en ging daarna stappen.

Sinds 2000 is het aantal gevallen van alcoholvergiftiging in Delft in de leeftijdsgroep tot en met 16 jaar elk jaar verdubbeld. Volgens Van der Lely is de trend landelijk. Onderzoek wijst uit dat het bingedrinken, in korte tijd grote hoeveelheden alcohol innemen, bij Nederlandse jongeren het populairst is in Europa, op de Ieren na. Eenderde van de jongens en eenvijfde van meisjes heeft de afgelopen maand drie of meer keer meegedaan aan bingedrinken, stelt stichting Stap.

Na deze nieuwe cijfers zei minister Rouvoet van Jeugd en Gezin gisteren dat hij wil kijken of het mogelijk is de verkoop van mixdrankjes in supermarkten te verbieden. Vorige maand sprak minister Ter Horst (Binnenlandse Zaken) met gemeenten af dat ze de leeftijdsgrens mogen verhogen van zestien naar achttien jaar.

Ook bereidt Ter Horst een voorstel voor om gemeenten meer bevoegdheden te geven in te grijpen. Nu is de controle van de Drank- en horecawet in handen van de VWA. Die kan weinig beginnen, omdat de zuipketen bijna altijd op privéterrein staan. Volgens de minister en waarschijnlijk een meerderheid in de Tweede Kamer zijn gemeenten beter in staat de locaties op te sporen, voorlichting te geven en alternatieve vrijetijdsbesteding te organiseren.

Weinig gemeenten hebben nog oog voor het probleem, vindt Van Dalen. „Ze durven geen maatregelen te nemen, omdat raadsleden soms zelf een zuipkeet in hun achtertuin hebben.” Ook veel ouders zien het gevaar niet. „Die denken: laat ze lekker dichtbij in ons dorp blijven”, zegt Van Dalen. Hij kan niet hard aantonen dat er een verband is, maar Van Dalen wijst op enkele dodelijke verkeersongevallen in gemeenten met veel zuipketen.

Hij kritiseert gemeenten als Westland, met ruwweg 200 zuipketen. De woordvoerder van Westland zegt dat de politiek er voorzichtig is, want het zou een betrekkelijk klein probleem zijn, hoewel ze erkent dat het om ongeveer 200 drankgelegenheden gaat.

Het zijn eigenlijk „verlengde huiskamers”, aldus de gemeente. „Jongeren ontplooien er sociale activiteiten, er wordt met elkaar gediscussieerd en gedebatteerd. Je leert vrienden kennen. Daar kan niemand tegen zijn.”

Westland doet binnenkort wel mee aan een proef met VWA om commerciële keten aan te pakken, niet de hokken die op eigen terrein staan. „Eigenaren zijn zelf verantwoordelijk voor toezicht en veiligheid.”