‘Soedan waardevol partner van VS’

Soedan is voor de Verenigde Staten achter de schermen een steeds waardevoller bondgenoot in de strijd tegen internationaal terrorisme, ook al is het publiekelijk doelwit van scherpe kritiek wegens het conflict in Darfur.

The Los Angeles Times meldde gisteren bijzonderheden over de samenwerking tussen de inlichtingendiensten van Soedan en de VS. Deze relatie, aldus de krant, weerspiegelt de ingewikkelde werkelijkheid van de wereld na de aanslagen van 11 september 2001. Daarin is Washington afhankelijk van medewerking van geheime diensten en strijdkrachten van landen, waaronder Soedan en Oezbekistan, die als pariastaten worden beschouwd wegens hun schendingen van de mensenrechten. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, dat zich opwerpt als pleitbezorger voor democratie in de Arabische wereld, prees Soedan onlangs in een rapport als „sterke bondgenoot in de oorlog tegen terreur”.

President Bush heeft het bloedvergieten in de West-Soedanese regio Darfur, dat naar schatting 200.000 levens heeft geëist sinds 2003, als genocide gebrandmerkt en de Soedanese regering verantwoordelijk gesteld. Maar volgens critici zijn de – eenzijdige – sancties die hij onlangs afkondigde niet meer dan cosmetisch, om de uitgebreide samenwerking tussen de inlichtingendiensten niet in gevaar te brengen. De Soedanese ambassadeur in Washington waarschuwde wat dit betreft dat de sancties de bereidheid tot samenwerking van zijn regering kon verminderen.

Soedan is doorgangsland voor moslimextremisten op weg naar Irak en Pakistan, en de Soedanese inlichtingendiensten hebben infiltranten met hen meegestuurd, aldus The Los Angeles Times. Dezen zijn volgens Amerikaanse functionarissen die door de krant worden geciteerd in een veel betere positie dan de Amerikaanse CIA om informatie te verzamelen over Al-Qaeda-in-Irak en andere extremistische groepen in Irak. „Soedanezen kunnen komen waar wij niet komen”, aldus een zegsman. Ook in Somalië heeft Soedan de VS een helpende hand geboden.

De Amerikaans-Soedanese samenwerking dateert al van direct na de Al-Qaeda-aanslagen van 2001. De Soedanese kennis over Al-Qaedaleider Osama bin Laden, die in de jaren negentig enkele jaren in Soedan leefde, kwam Washington goed van pas. In 2005 stuurde de CIA een zakenvliegtuig om de chef van de Soedanese inlichtingendienst naar Washington te brengen voor geheime ontmoetingen met ambtgenoten.