Festival Mundial

Foto NRC Handelsblad/Leo van Velzen Haarlem, 08-06-07. Leoni Jansen. Foto Leo van Velzen NrcHb.
Foto NRC Handelsblad/Leo van Velzen Haarlem, 08-06-07. Leoni Jansen. Foto Leo van Velzen NrcHb. Velzen, Leo van

,,Op uitnodiging van Mundial reisde ik eind 2005 naar Dakar. Daar zocht ik vijf zangeressen om de groep Women Unite Senegal te formeren voor op het podium van Mundial. Vijf Senegalese vrouwen van verschillende afkomst was de opdracht. Nou, ik kreeg er tientallen te horen in een openluchttheatertje in een buitenwijk. Het was weergaloos – wat een rijkdom aan stemmen in alle kleuren. Bijzonder is dat het uiteindelijke vijftal, na de optredens in Nederland, nu nog steeds bij elkaar is en optreedt. Dat is precies de Mundial-gedachte: je biedt de mogelijkheid en daarna maak je jezelf zo snel mogelijk overbodig.”

Al lange tijd heeft zangeres, theatermaakster en voormalig tv-presentatrice Leoni Jansen een warme relatie met het wereldmuziekfestival Mundial in Tilburg. Zij presenteerde een aantal edities en daarnaast reisde zij op initiatief van Mundial naar Senegal en Mali om er vrouwenbands te formeren. Op het komende festival, dat dit weekeinde het twintigjarig bestaan viert, brengt zij met het Senegalese trio Les Frères Guissé muziek van de nieuwe cd Nina. Hierop mengt zij haar liefde voor Keltische folk met West-Afrikaanse muziek. Onder de vlag 'Music Beats Poverty’ zijn er verder optredens van Gabriel Rios, Toumani Diabaté Symmetric Orchestra, Burning Spear en Ojos de Brujo.

,,Bij dit soort multiculturele muziekprojecten is het laveren tussen het behoud van de eigen cultuur en goed te kijken naar wat past op internationale podia. Zo werkte ik met de Senegalese zangeressen vooral aan de opbouw en structuur van liedjes. Zij zetten aanvankelijk een nummer in van dertig minuten om een heel mensenleven te bezingen. Wilde ik dat terugbrengen naar een minuut of vier, kwam er protest. Want in die paar minuten was de hoofdpersoon ‘nog maar net geboren’.

,,Ook Les Frères Guissé improviseren bijna alles. Zij zijn van de vrijheid en ik houd van vaste structuur. Grappig was het om vast te stellen dat de rollen zich langzaam omkeerden. Ik werd losser en Cheikh, Djiby en Aliou zagen het mooie van vaste vormen. Voor het trio vormt de basis de ritmiek, die soms ongelofelijk is. Ik zoek juist naar meerstemmigheid. Met hen ontdekte ik ook diverse overeenkomsten tussen West-Afrikaanse muziek en Schotse folkmuziek, dat mijn muzikale voorkeur heeft. In beide genres vind je een zeker soort zachtheid, verfijndheid, een ‘soft spoken’-element. De cd weerspiegelt het beste van beide werelden.

,,Mijn verbintenis met Mundial is mij dierbaar. Het is inspirerend. Het festival gaat op een integere manier om met mensen en hun cultuur. Er wordt een podium geboden voor artiesten om zich te ontwikkelen en het geleerde weer in eigen land in praktijk te brengen.

„Daarnaast valt mij ook altijd weer de zorg en liefde op. De groepen die op tournee gaan door Nederland voorafgaand aan het festival verblijven met elkaar in bungalows in de Beekse Bergen. Daar hangt dan zo’n gemoedelijke, gezellige sfeer. Samen muziek maken, eten; het wordt al gauw een familie. Eén van mijn kinderen voelde zich er zo thuis dat hij er ook bleef overnachten.

,,Muziek van kwaliteit is in Tilburg gekoppeld aan goede doelen. Artiesten verwerken de problematiek van hun land in hun nummers. We kennen allemaal wel die wat softe kraampjescultuur op multiculturele festivals. Mundial draagt juist een krachtige boodschap uit. Er wordt geopereerd vanuit een soort vanzelfsprekendheid die me erg aanspreekt. De hele wereld komt er over de vloer. Natuurlijk! Logisch vinden ze dat. Dit is geen patatfestival met troep op de grond. Weg randstedelijke arrogantie, de code is helder: respect voor alles en iedereen.”

Leoni Jansen & Les Frères Guissé: Nina (Mundial Productions/Music & Words); Festival Mundial: 16 en 17/6, Leijpark, Tilburg.