Zwartspaarders mogen weer slapen

Zwart geld is geen rustig bezit. De Belastingdienst is altijd op het oorlogspad. Gelukkig blundert de dienst regelmatig.

Bij de Belastingdienst worden de champagneflessen ontkurkt als er in België weer eens een Luxemburgse bankemployé in de kraag wordt gepakt die zijn (ex-)werkgever wil chanteren met de gestolen rekeninggegevens van buitenlandse zwartspaarders. België speelt de in beslag genomen gegevens namelijk keurig door naar Nederland. Het ministerie van Financiën tuigt vervolgens een projectorganisatie op die aan de hand van een draaiboek de uitgeleverde Nederlandse zwartspaarders opspoort en vervolgt. Het effect van zo’n actie wordt nog aanzienlijk vergroot doordat de Belastingdienst die gelegenheid aangrijpt om alle zwartspaarders de stuipen op het lijf te jagen. De fiscus strooit het bericht rond dat hij rekeninggegevens van een onbenoemde bank in een onbestemd land over een onduidelijke periode in handen heeft. Die mededeling bezorgt zwartspaarders een nachtje woelen in bed. Hoewel dat op zichzelf een passende wraak van de fiscus is op deze wetsontduikers, gaat het voor het overgrote deel om bluf. Die werkt zolang je de kaarten dicht tegen de borst houdt. Dat deed de fiscus in een recent geval ook wel, maar dan abusievelijk met de plaatjes naar buiten.

Dat zit zo. De Belastingdienst onthulde het bezit van rekeninggegevens van zwartspaarders van ‘de Bank Zonder Naam’ uit een land zonder naam. Hij zette vervolgens het draaiboek van de actie tegen de spaarders bij die buitenlandse bank op internet. Daarbij waren alle gegevens van bankrekeningen, de bank en het land alsmede namen en telefoonnummers zwart gemaakt. Zoiets gaat tamelijk gemakkelijk in elektronische documenten in het veelgebruikte pdf-formaat. Het ziet er uit alsof je met een viltstift passages in een papieren document onherkenbaar maakt. Althans voor het menselijk oog. Voor de computer heeft het zwarte balkje geen betekenis. Bij het doorzoeken van het document op trefwoorden (toetscombinatie Ctrl-F), vindt de computer nog steeds de woorden die onder de zwart balkjes zijn verborgen. Op die manier is het kinderwerk om te ontdekken dat het geheim gehouden land Luxemburg is en dat achter de ‘Bank Zonder Naam’ Van Lanschot schuilgaat. De Belastingdienst heeft na de ontdekking van deze knullige fout het draaiboek meteen van zijn website gehaald. Wie zich zelf achter de computer wil vermaken met de kapitale uitglijder, kan nog wel terecht op het internetadres http://extra.volkskrant.nl/bijlagen/draaiboek.pdf, van de krant die de blunder ontdekte.

Het is allemaal minder vermakelijk als je bedenkt dat de fiscus de nu onthulde gegevens een jaar geleden nog zo cruciaal vond dat hij het gerechtshof in Den Bosch weigerde inzage te geven in een ongekuist draaiboek. Dit leidde tot vrijspraak voor enkele verdachten van forse belastingfraudes. Ze konden door deze obstructie immers geen eerlijk proces meer krijgen. Des te opmerkelijker is het dat iedereen dergelijke gegevens nu met één toetscombinatie kan oproepen. Het bizarre incident roept de vraag op of het zelfs bij zwartspaarders nodig is het credo ‘belastingheffing is oorlog’ te hanteren. Wat minder de sfeer van een catch-as-catch-can en wat meer openheid maakt de omgang met de Belastingdienst veel aangenamer, ook voor de wél goedwillende belastingbetaler.

Aertjan Grotenhuis