Muizenhuid levert embryonale stamcellen op

Een kolonie van embryonale (menselijke) stamcellen. Univ. of Wisconsin-Madison Microscopic 20x view of a colony of undifferentiated human embryonic stems cells being studied in developmental biologist James Thomson's research lab. The embryonic stem cell colonies are the rounded, dense masses of cells. The flat, elongated cells in between the embryonic stem cell colonies are fibroblasts that are used as a "feeder layer" on which the embryonic stem cells are grown. UW-Madison University Communications 608/262-0067 Photo by: University of Wisconsin-Madison Date: 08/01 File#: scan provided
Een kolonie van embryonale (menselijke) stamcellen. Univ. of Wisconsin-Madison Microscopic 20x view of a colony of undifferentiated human embryonic stems cells being studied in developmental biologist James Thomson's research lab. The embryonic stem cell colonies are the rounded, dense masses of cells. The flat, elongated cells in between the embryonic stem cell colonies are fibroblasts that are used as a "feeder layer" on which the embryonic stem cells are grown. UW-Madison University Communications 608/262-0067 Photo by: University of Wisconsin-Madison Date: 08/01 File#: scan provided University of Wisconsin-Madison

Huidcellen kunnen door genetische manipulatie weer worden teruggebracht tot een vorm van ‘embryonale’ stamcellen. Dat zijn cellen die tot iedere andere gespecialiseerde lichaamscel kunnen uitgroeien. Amerikaanse en Japanse onderzoekers maakten die pluripotente cellen uit huidcellen van muizen. Dat deden zij door bepaalde genen te activeren die normaal gesproken alleen in een heel jonge embryo’s werken (Nature, 7 juni).

Embryonale stamcellen zijn de levenselixer van deze tijd. Ze kunnen belangrijke therapeutische toepassingen hebben, hoewel ze hun verwachtingen na jaren intensief onderzoek nog niet hebben waargemaakt. Belangrijk ethisch bezwaar is dat er tot nu toe altijd embryo’s nodig zijn om embryonale stamcellen te verkrijgen. Voor therapeutische doeleinden is allereerst een lege eicel nodig, die ook al niet ruim voorhanden zijn, waarin DNA uit een lichaamscel van de patiënt wordt gebracht. Uit die combinatie kan een embryo in het lab groeien, waaruit de embryonale stamcellen worden gewonnen. Als de nu ontwikkelde methode ook bij mensen werkt, wat allerminst zeker is, vervalt dat ethische bezwaar.

De basis voor de terugtransformatie van huidcel naar embryonale stamcel is gelegd door Japanse onderzoekers die huidcellen uit muizenstaarten pluripotent maakten door vier genen te activeren die normaal alleen in zeer jonge embryo’s actief zijn. Die genen coderen voor transcriptiefactoren die de activiteit van talloze andere genen reguleren. Toch misten de ‘Japanse’ cellen enkele eigenschappen van echte embryonale stamcellen. Die eigenschappen hebben de Amerikaanse onderzoekers nu toegevoegd.

Het bewijs dat deze cellen identiek zijn aan echte embryonale stamcellen leverden zij door de cellen met een fluorescerende stof te labelen en in te spuiten in jonge muizenembryo’s. De ingespoten cellen deden mee bij de groei van jonge muisjes. Dat was te zien omdat in alle weefsels van die muizen fluorescerende cellen zaten. Toen ze vervolgens de muizen met elkaar kruisten bleken de nieuwe cellen ook bij te dragen aan de vorming van geslachtscellen. Bij een laatste test gebruikten zij muizenembryo’s waarbij de chromosomen in viervoud in plaats van dubbel voorkomen. Deze groeiden alleen uit tot normale foetussen, nadat de nieuwe embryonale stamcellen waren ingespoten. Er ontstaan dan normale foetussen die uitsluitend uit nakomelingen van deze stamcellen bestaan. Huup Dassen