Historische sprong

A TV grab shows a man leaping over a barricade during Pope Benedict's weekly audience in Vatican City June 6, 2007. The man tried to jump on to his moving, open-topped popemobile but was stopped by guards. It was the first serious security breach in the Vatican regarding Benedict since he was elected in April 2005. The man took the Pope's bodyguards by surprise and managed to get to within about a metre of the Pope. REUTERS/Vatican TV via Reuters TV (VATICAN). EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS.
A TV grab shows a man leaping over a barricade during Pope Benedict's weekly audience in Vatican City June 6, 2007. The man tried to jump on to his moving, open-topped popemobile but was stopped by guards. It was the first serious security breach in the Vatican regarding Benedict since he was elected in April 2005. The man took the Pope's bodyguards by surprise and managed to get to within about a metre of the Pope. REUTERS/Vatican TV via Reuters TV (VATICAN). EDITORIAL USE ONLY. NOT FOR SALE FOR MARKETING OR ADVERTISING CAMPAIGNS. REUTERS

1398

Er is maar één toeschouwer die ziet dat hier iets eigenaardigs gebeurt: het meisje dat ongeveer een meter van hem af staat. De paus zelf merkt niets, zijn chauffeur evenmin, de heren van de bewaking kijken in de verkeerde richtingen, de gelovigen juichen, en deze 27-jarige Duitser grijpt zijn kans. Hij klimt over de afrastering en springt in de pausmobiel, althans achterop. Alleen aan het gezicht van dit meisje kun je zien dat ze denkt: heehee.

De belager, als je hem zo mag noemen, zag eruit als een moderne doorsnee toerist: korte broek, zonnebril en baseball petje met de klep gewoon naar voren. Hij werd meteen ingerekend. De woordvoerder van de paus verklaarde later dat de man ongewapend was, kennelijk geen kwade bedoelingen had maar onmiskenbaar gestoord was. „Hij wilde alleen de aandacht op zichzelf vestigen.” Hij is voor nader onderzoek naar een psychiatrische inrichting overgebracht.

Gestoord is een beleefd woord voor gek. En het is waar, het zou een mooie boel worden als iedereen die de aandacht op zich wilde vestigen bij de paus of een regeringsleider of een willekeurige beroemdheid in de auto wilde springen. Maar de aandacht op jezelf willen vestigen is een van de belangrijkste kenmerken van deze tijd. We leven nu eenmaal in de cultuur van de vrije markt. Die dringt steeds dieper in de zeden en gewoonten door, en ook in het menselijk brein en de ziel. We leren langzamerhand ons zelf te zien als ons eigen product. Ieder mens wordt tot zijn eigen reclamebureau. En goede reclame bestaat uit de overtreffende trap in omvang, kabaal en oorspronkelijkheid. Nog nooit in de kerkelijke geschiedenis had iemand geprobeerd in de pausmobiel te springen. Tot de zesde juni 2007. De sprong lukte. Deze man werd wereldberoemd.

Hij zal het blijven. Zijn sprong is op de televisie geweest. In de psychiatrische inrichting komen ze tot de conclusie dat hij volkomen normaal is. Nadat hij is ontslagen, zal hij proberen een kopie van de opname te bemachtigen, hij gaat een knipselarchief aanleggen, misschien wordt hij straks door een boulevardblad of een gratis krant of een blogger geïnterviewd. „Wat ging er door u heen toen u in de pausmobiel sprong?” Op een au fond onschuldige manier heeft hij zijn onsterfelijkheid bewerkstelligd. Andy Warhol wilde de rechten van de mens uitbreiden; iedereen het recht geven op ‘fifteen minutes of fame’. Deze Duitser is het meer dan gelukt.

Het succes van de een is voor de anderen een reden om te proberen het kunstje na te doen. In dit geval kan dat voor de paus niet anders dan gunstig uitpakken. Bestuderen we deze foto nog eens. Die mannen in zwarte pakken (de nieuwe Zwitsers, vroeger droegen ze een helm en een mooi kleurrijk uniform) hebben werkelijk niets in de gaten. Vrijwel op dezelfde plaats is in 1981 paus Johannes Paulus II zwaar gewond geraakt bij een aanslag door een Turk, Mehmet Agca. We moeten er rekening mee houden dat na de geslaagde sprong van zes juni meer zelfreclamemakers het erop willen wagen. Het zou een rage kunnen worden en dat moet in dit geval in de kiem worden gesmoord. Zo heeft deze Duitser ook nog bijgedragen tot de rust en de veiligheid van de paus.

Om over deze gebeurtenis het naadje van de kous te weten te komen heb ik nog wat gegoogled en een paar internetkranten geraadpleegd. Als je je op een bepaald onderwerp concentreert, vallen je eerder allerlei zaken op die daarmee verband houden. Dat was in dit geval dus de reclame. Links en rechts van het beeld beweegt er altijd van alles en nog wat, worden allerlei mededelingen gedaan over zaken die me niet interesseren, geven guitige poppetjes knipogen. U weet wat ik bedoel. Deze keer ben ik erop gaan letten. Het was alsof er een gekkenhuis uit zijn muren was gebarsten. Honderden anonimi die ongevraagd mijn ogen binnenkwamen, auto’s lieten racen, bekken trokken, probeerden me naar lustoorden te lokken waar ik nooit wilde zijn. Ik stelde me mijn hoofd voor als een pausmobiel. Het was door een menigte schreeuwende gestoorden besprongen en ik had geen lijfgarde om ze er weer uit te jagen en ze in een inrichting te laten nakijken.

Reclame is volkomen normaal. Zelfreclame wordt ook steeds normaler. Dit betekent dat de grens tussen normaal en gestoord zijn steeds vager wordt. Iedereen zijn particuliere lijfgarde, een andere oplossing zie ik niet.