‘Er zijn bepalingen in de Koran die achterlijk zijn’ Afvallige moslims

Er komt een comité voor ex-moslims. Gesprekken met initiatiefnemer Ehsan Jami en met drie afvalligen over het geloof van hun ouders. „Het ligt allemaal heel gevoelig.”

Ehsan Jami: „Moslims, bewijs mij het tegendeel van wat ik zeg” Foto Roel Rozenburg Den Haag:6.6.7 Ehsan Jami © foto Roel Rozenburg
Ehsan Jami: „Moslims, bewijs mij het tegendeel van wat ik zeg” Foto Roel Rozenburg Den Haag:6.6.7 Ehsan Jami © foto Roel Rozenburg Rozenburg, Roel

Ehsan Jami (22), oprichter van het ‘Centraal Comité voor Ex-moslims’, is in de Haagse Hogeschool voor een gesprek met zijn decaan. Hij heeft geen tijd meer voor zijn studie bestuurskunde. Hij heeft nu zijn comité, en hij is raadslid voor de PvdA in Leidschendam-Voorburg. Misschien, zegt hij, gaat hij er later mee verder.

Onder zijn arm houdt hij een brochure. Het is een essay van Marco Pastors uit 2005, toen Pastors nog wethouder was in Rotterdam: ‘Sociale integratie... scheiding van kerk en staat’. Na het gesprek met zijn decaan had Ehsan Jami een afspraak met Marco Pastors en Joost Eerdmans van EénNL, die bij de afgelopen verkiezingen net geen zetel haalde. „Goeie mensen”, zegt hij.

Rechtse mensen.

„Helemaal niet. Ze zijn realistisch. Ze zien de problemen die er in Nederland zijn met moslims en daar proberen ze iets aan te doen. Maar door links Nederland worden ze in een hoekje gezet als xenofoob en extreem rechts.”

Was het een goed gesprek?

„Heel goed. Als ik met PvdA-mensen praat, twijfel ik wel eens of ik op de goede weg ben. Als ik met deze mensen praat, weet ik weer dat ik goed zit.”

Wat zegt de PvdA tegen u?

„Dat ik stigmatiseer. Of nee, ze hadden er een ander woord voor, iets met een p. Ze zeggen dat ik de kloof tussen moslims en niet-moslims groter maak. Ik zeg: we moeten het beestje bij de naam noemen. Waarom moeten we onze achterban beschermen? We moeten denken aan wat goed is voor Nederland.”

Waar twijfelt u over als u met de PvdA praat?

„Of ik wel bij de juiste partij zit.”

U zei: ‘Ik twijfel of ik op de goede weg ben’.

„De PvdA wil van mij een andere toon, een andere weg. Dat is de weg van ontkennen, bagatelliseren, zieltjes winnen. Mensen hebben op Wilders en de SP gestemd omdat die uitgesproken zijn. Bij de PvdA zeggen ze over godsdienstvrijheid: ‘Het staat in artikel 6 van de Grondwet en dat steunen wij.’ Ja, doei. Mensen worden uitgestoten door hun familie, ze worden bedreigd, ze raken vrienden kwijt. Dat is een sociaal probleem en dat kan de PvdA niet ontkennen.”

Pastors en Eerdmans steunen uw comité?

„Ja. Van heel veel mensen krijg ik steun. Ik wil een oproep doen aan alle Nederlanders die het met me eens zijn: stuur een brief naar het partijbureau van de PvdA: dat ik gesteund moet worden.”

Ehsan Jami is in Iran geboren. Twaalf jaar geleden kwam hij met zijn ouders en zijn zus naar Nederland. In Iran had hij op school koranles gehad. „Kinderen die een fout maakten bij het lezen van de Koran, werden bij min twintig graden naar buiten gestuurd. Of ze werden geslagen met een liniaal. Soms hadden docenten geen liniaal. Dan vroegen ze kinderen om er een mee te nemen. Die kinderen werden ook geslagen. Ik vind het zo achterlijk om dat te doen als iemand verkeerd leest.”

Werd u geslagen?

„Nee, ik was geprivilegieerd, omdat mijn vader apotheker was.”

De PvdA vindt dat u ‘achterlijk’ niet zou moeten gebruiken voor de islam.”

„Ja, maar daar ga ik mij niet aan houden. Het zou mijn geloofwaardigheid aantasten. Er zijn bepalingen in de sunna (overleveringen en uitspraken van de profeet Mohammed, red.) en de sura (hoofdstukken uit de Koran, red.) die achterlijk zijn. Echt achterlijk. Ik zou het graag aan moslims voorleggen: er staat dat je vrouwen mag slaan, dat je ongelovigen mag doodmaken, dat je homoseksuelen niet hoeft te accepteren. Hoe zouden júllie dat noemen? Als het niet achterlijk is, wat is het dan?”

Veel mensen bemoeien zich met u. Hoogleraren als Afshin Ellian en Paul Cliteur. Filmmaker Eddy Terstall die u wil ‘begeleiden’ en daarvoor ‘richtlijnen’ heeft bedacht, in overleg met PvdA-Kamerleden.

„Ik heb geen begeleiding nodig. Alleen advies.”

Aan wie heeft u het meest?

„Het zijn verschillende geluiden, vanuit een andere visie. Ik luister en kies ik wat ik het beste vind.”

Noemt u eens een voorbeeld.

„Als het over de toon gaat van wat ik zeg. Ellian is meer recht voor zijn raap. Terstall zegt: je woorden moeten effect hebben. Ik luister naar hen, ik luister naar mijn hart en kies voor Ellian.”

Om te kunnen zeggen wat u vindt dat u moet zeggen?

„Precies. Uit onderzoek van het Nationaal Comité 4 en 5 mei bleek dit jaar dat veel mensen bang zijn om iets te zeggen over de islam. Ik vind dat ongelooflijk.”

Zijn uw woorden minder effectief, zoals Terstall zegt?

„Nee, dat geloof ik niet. We moeten de dialoog aangaan.”

Terstall zegt: moslims ‘slaan dicht’ als je ‘achterlijk’ gebruikt voor de islam.

„Ik kies mijn eigen koers. De Turkse moskee in Tilburg heeft me uitgenodigd, dus er zijn mensen die met me willen praten. Ik snap het ook echt niet: als je het niet mag zeggen, wat doe je dan met het probleem? Moslims, bewijs mij het tegendeel van wat ik zeg. Neem afstand van wat er in de Koran staat over vrouwen, ongelovigen, homoseksuelen. Dan hef ik mijn comité op.”

Uw comité is toch niet bedoeld om moslims daar afstand van te laten nemen?

„Nee. Het comité gaat over godsdienstvrijheid. Dat andere is mijn persoonlijke strijd.”

Op televisie zei u dat u voor die vrijheid zou willen sterven.

„Dat viel ook totaal verkeerd bij de PvdA. Maar er zijn zoveel soldaten, politiemensen, AIVD’ers die hun leven op het spel zetten voor de vrijheid. Ik zeg niet dat ik dood wil. Maar ik ben bereid om zover te gaan voor onze vrijheid.”

Kamerleden van de PvdA vinden dat u overdrijft.

„Ik weet dat ze dat vinden bij de PvdA. Omdat ze het probleem ontkennen. Maar PvdA, begrijp nou eens dat het over mensen gaat en niet over dieren. De PvdA stond toch voor homo’s? De PvdA is toch een emancipatiepartij?”

U heeft het vaak over ‘vrouwenrechten’. Maakte u van dichtbij mee dat vrouwen werden geslagen?

„Daar wil ik niks over zeggen. Dat is te persoonlijk.”

U was in Duitsland bij het comité voor ex-moslims. Heeft u veel contact met de comités in andere Europese landen?

„Ja, en ik zal nog veel met hen praten. Uit Oostenrijk hoorde ik dat moslims hadden gevraagd of het water van een zwembad ververst kon worden. Er hadden varkens in gezwommen. Christelijke mensen, bedoelden ze.”