Het klimaat van de G8

Een nieuw kader voor afspraken rond de uitstoot van broeikasgassen, dat is wat de Amerikaanse president Bush donderdag voorstelde. Op het eerste gezicht is dit een spectaculaire ommekeer van de Amerikaanse positie ten aanzien van klimaatbeheersing. De Verenigde Staten hebben zich altijd verzet tegen bindende internationale afspraken op dit terrein en zijn dan ook geen partij in het Verdrag van Kyoto, waarin afspraken voor de beheersing van de uitstoot van broeikasgassen zijn gemaakt. Dat verdrag loopt in 2012 af. Op de woensdag te beginnen top van zeven grootste industrielanden en Rusland, de G8, wil voorzitter Duitsland daarom een aanzet geven tot een vernieuwing van het verdrag. Bush’ oproep dat de grootste industrielanden binnen anderhalf jaar tot overeenstemming komen, zou daarom dus welkom moeten zijn.

Toch is er reden om de bekering van de Amerikaanse president met scepsis te bezien. Concrete doelen bevatten Bush’ uitspraken niet. De route via de Verenigde Naties die Duitsland en de meeste andere Europese landen net als bij Kyoto willen bewandelen, wordt niet genoemd. En nog steeds ligt bij Bush een nadruk op technische middelen voor het aanpakken van het probleem, niet bij bijvoorbeeld de emissiehandel. Zo bestaat in Europa al snel de indruk dat de VS aan de vooravond van de top enkel een initiatief hebben willen suggereren om er niet van te kunnen worden beschuldigd niet constructief te zijn geweest tijdens de G8.

Toch is er meer aan de hand. De Verenigde Staten zijn méér dan alleen de regering-Bush, die in een toenemend isolement verkeert. De urgentie van het klimaatprobleem en de noodzaak uitstoot te beperken, vatten post in staten en steden. Het beste voorbeeld is Californië, waar gouverneur Schwarzenegger, zelf Republikein, uitstootbeperkende maatregelen heeft afgekondigd. De Amerikaanse publieke opinie draait in de richting van klimaatbeheersing, en het kan even goed zijn dat Bush hier langzaamaan aan tegemoetkomt.

Daarom is het te hopen dat voorzitter Duitsland de Amerikaanse toenadering welwillend behandelt. Over de methodiek en over concrete maatregelen zal niet snel overeenstemming worden bereikt, maar de kwestie is te zwaarwegend en urgent om niet elke opening voor onderhandelingen te onderzoeken. Voorstanders van harde en afdwingbare multilaterale afspraken moeten hun neiging onderdrukken om te wachten op een volgende bewoner van het Witte Huis. Het is riskant om van een eventuele Democratische opvolger van Bush te veronderstellen dat die opeens wel de Verenigde Naties als voertuig voor een nieuw Kyoto omarmt, en een systeem als de emissiehandel onverkort invoert.

De tijd dringt, en er zijn meer obstakels dan alleen de VS. China, waarvan president Hu Jintao vrijdag te gast is bij de G8, ontvouwde vanmorgen een nieuw programma voor het beheersen van de uitstoot van broeikasgassen, maar liet ook weten niets te zien in verplichte beperkingen. Kyoto loopt in 2012 af, en er zal een nieuwe afspraak voor in de plaats moeten komen. Hoe intensiever hier op het hoogste niveau over wordt gesproken, hoe beter.