Walid Raads verdachte lezing over de vuile ‘war on terror’

Theater: I Feel A Great Desire... Gezien 1/6 Bellevue Amsterdam. Herh. vanavond. Info. www.hollandfestival.nl

Foto’s van een naakte man voor allerlei overheidsgebouwen. Portretten van dezelfde man met verschillende identiteiten, alsof hij voor een jaarboek van de highschool poseert. Een video van een autobomaanslag, veiligheidsfolders uit vliegtuigen. Wie als douanebeambte deze inhoud van een Libanees-Palestijnse koffer onder ogen krijgt, zal terecht aan de bel trekken. Te vreemd misschien voor terrorisme, maar zeker verdacht. De koffer was van beeldend kunstenaar Walid Raad, de merkwaardige inhoud de reden waarom hij in 2004 werd aangehouden op het vliegveld van Rochester.

Het verhaal van zijn aanhouding, en het tonen van de inhoud van zijn koffer op geprojecteerde computer graphics, is het hilarische begin van zijn lezing-voorstelling I Feel A Great Desire To Meet The Masses Once Again, gisteravond en vanavond te zien op het Holland Festival. Bij de opening van zijn relaas, bevinden we ons nog op veilige kunstgrond: Raad stelt iets aan de kaak aan de hand van eigen belevenis, gestileerd door het tonen van zijn persoonlijke kunst. Maar vervolgens slaat Raad een veel serieuzer, journalistieker pad in, waarin hij de duistere kanten van de ‘war on terror’ hekelt.

Als een spiegelbeeld van minister Colin Powells beruchte performance over de Iraakse massavernietigingswapens, toont Raad ons gezichten, landkaarten, geheime vliegtuigen, nummers, namen, mysterieuze bedrijven.

Dit gedeelte is zo eenduidig en journalistiek dat de kunst enige tijd uit het zicht verdwijnt. Wel weer typisch kunst is de draai die Raad maakt: hij vermoedt dat de Amerikaanse regering de geheime vliegtuigen expres niet zo geheim houdt, omdat wij burgers zo genieten van onrecht, complotten en geweld, zij het veilig gestileerd in bijvoorbeeld kekke graphics.

Bewust laat Raad zijn publiek in verwarring achter. In het interview gisteren in deze krant, zei Raad dat hij zijn documentatie vermengt met fictie; bijvoorbeeld door niet bestaande personages toe te voegen. Als dat het geval is, dan zou deze lezing meer kunst zijn dan het lijkt, maar ook een mindere voorstelling. De oprecht verontwaardigde toeschouwer zou dan zijn voorgelogen. Net als de presentatie van Powell zou het een geweldige performance zijn, maar een slechte zaak.

Zie ook: www.nrc.nl/hollandfestival