Porno is best nuttig

Video, webcam, en chatbox konden ontwikkeld dankzij het aanbod van porno.

Op een festival in Amsterdam wordt porno bespreekbaar gemaakt.

Zelfs modetrends, zoals hier de tatoeage op de lage onderrug, vinden hun oorsprong in de pornografie. Foto Hollandse Hoogte Amsterdam, 26 april 2007. Blote onderrug van zittende jonge vrouw met tatouage (tatoeage) van vogel, mogelijk een adelaar, arend, zeearend, buizerd, mythologisch dier, mythologie, heupbroek, spijkerbroek, jeans, groen t-shirt, bilspleet, naveltruitje, navel, mode, overgewicht, obesitas, vet, Foto: Co de Kruijf.
Zelfs modetrends, zoals hier de tatoeage op de lage onderrug, vinden hun oorsprong in de pornografie. Foto Hollandse Hoogte Amsterdam, 26 april 2007. Blote onderrug van zittende jonge vrouw met tatouage (tatoeage) van vogel, mogelijk een adelaar, arend, zeearend, buizerd, mythologisch dier, mythologie, heupbroek, spijkerbroek, jeans, groen t-shirt, bilspleet, naveltruitje, navel, mode, overgewicht, obesitas, vet, Foto: Co de Kruijf. Hollandse Hoogte

Pornografie op internet? Dat zijn ranzige, vrouwonvriendelijke beelden, onpersoonlijke seksfilms en ontelbare sites voor elke denkbare seksuele voorkeur. „Maar dat beeld is eenzijdig”, zegt de Vlaamse porno-onderzoekster Katrien Jacobs. „Pornografie heeft ook andere, positievere kanten.” Wat die kanten zijn, is morgen te zien op het C’lick Me Netporn Festival in Amsterdam. Op het festival spreken internationale wetenschappers, academici en kunstenaars over (internet-)pornografie met als doel: het negatieve imago doorbreken en porno bespreekbaar maken.

„De invloed van pornografie op internet is groter dan je zou denken”, zegt Marije Janssen van het Instituut voor Netwerk Cultuur, het lectoraat aan de Hogeschool van Amsterdam en de Universiteit van Amsterdam dat het festival organiseert. Volgens haar is pornografie de drijvende kracht achter veel technologische ontwikkelingen, zoals de opkomst van webcams en chatsoftware. „Bijna alles wat gebeurt op internet, begint in zekere zin bij porno”, zegt Janssen.

Ook mode wordt beïnvloed door porno. „Neem de string”, zegt voormalig porno-actrice en redacteur van het Amerikaanse porno-tijdschrift Spread Audacia Ray. „Dat verschijnsel is begonnen in Amerikaanse stripteaseclubs. In sommige staten is het namelijk wettelijk verboden helemaal naakt te zijn tijdens het strippen. De string bedekt de cruciale lichaamsdelen, maar laat nog genoeg zien. Tegenwoordig dragen bijna alle vrouwen strings. „Het is tegenwoordig hip om ‘porno’ te zijn”, zegt Ray, van wie de pornofilm The Bi Apple zaterdag tijdens het festival zijn Europese première zal beleven.

Door de verspreiding van seks via internet wordt de invloed van porno op de maatschappij nog groter, beaamt porno-onderzoekster Katrien Jacobs: „Scheren van geslachtsdelen, botoxbehandelingen en schaamlipcorrecties, tatoeages op de onderrug populaire kledingmerk Pornstar, dat zijn voorbeelden van trends die zijn begonnen in de porno-industrie.”

De opmars van pornografie in de samenleving wordt ook gesignaleerd door critici als filmmaakster Sunny Bergman, die in haar documentaire ‘Beperkt Houdbaar’ het strenge schoonheidsideaal voor de moderne vrouw schetste. Schrijfster Ariel Levy deed hetzelfde in haar boek Female Chauvinist Pigs – De opkomst van de bimbo-cultuur.

Maar volgens Audacia Ray is de klacht dat pornografie vrouwen alleen als objecten neerzet, „gedateerd”. Volgens haar is zelfs sprake van een emancipatoir effect: „Iedere dag verschijnen er nieuwe sites, waarop juist vrouwen zich profileren. Seksueel, maar vooral als zichzelf. Je kunt met ze praten, je kunt vragen aan ze stellen. Dat maakt ze menselijker dan de pornosterren van vroeger.”

Ook subculturen profileren zich steeds vaker met pornografische middelen, constateert Marije Janssen, die op dat thema afstudeerde. De site suicidegirls.com, dat inmiddels bijna een miljoen bezoekers per maand heeft, draagt naast seks ook de gothiccultuur uit: meisjes met zwarte haren en zwarte make-up „die trots zijn op zichzelf”. Overigens heeft de site inmiddels wel te lijden onder het enorme commerciële succes: „Sinds het een betaalsite is geworden, is de cul tuur naar de achtergrond verdrongen en neigt het meer naar veehandel met vrouwen”, zegt Janssen.

Soms is er overlap in populaire en pornografische cultuur, vinden de pornokenners. Zoals op televisie reality-tv populair werd, groeide online de belangstelling voor pornofilms met gewone mensen. Amateurporno is inmiddels ook door commerciële producenten als genre geadopteerd. „Een zucht naar het normale”, verklaart onderzoekster Jacobs die trend, „mensen die afwillen van opgelegde ideaaltypes.” Audacia Ray heeft nog een andere verklaring: de roep om erkenning. „Seks en erotiek zijn manieren om snel waardering en acceptatie van anderen te genereren. Andy Warhol voorspelde al dat ieder individu fifteen minutes of fame zou krijgen; de vijftien minuten zijn op internet vervangen door vijftien fans.”

Kijk voor het programma van het C’lick me Netporn Festival op www.networkcultures.org/clickme of volg morgen vanaf 13 uur de bijeenkomst via www.fabchannel.com