Voor de kick met hiv injecteren

Al een jaar geleden gaf de GGD in Groningen een „ernstige waarschuwing” voor seksfeesten in de regio. Maar pas deze maand konden vier verdachten worden gearresteerd.

Groningen, 31 mei. - Ze heten barebackparty’s. Feesten waar homo’s bewust onveilige seks hebben, meestal in huiselijke kring met een man of acht. In Groningen bleef het niet bij deze ‘Griekse roulette’, zoals het in homokringen ook wel wordt genoemd. Daar zijn homo’s tijdens zulke ‘feesten’ bewust geïnjecteerd met hiv, het virus dat aids kan veroorzaken.

Deelnemers werden gedrogeerd en daarna verkracht. Twee verdachten hebben toegegeven dat zij slachtoffers hebben ingespoten met hiv-besmet bloed. Dit wordt door een getuige bevestigd, aldus de politie gisteren.

De politie spreekt over „ernstige en illegale sekspraktijken”. Tijdens wekelijkse ‘feesten’ in woningen zijn ten minste vijf mannen (tussen 25 en 50 jaar) opzettelijk besmet. De politie houdt rekening met meer slachtoffers. Bronnen rond het onderzoek spreken over mogelijk zestien slachtoffers.

Al op 13 mei blijken twee 48-jarige mannen uit Slochteren en één 33-jarige man uit Groningen te zijn gearresteerd. Een 34-jarige man en een 37-jarige vrouw uit Groningen zijn aangehouden op verdenking van het leveren van de drugs waarmee de slachtoffers bedwelmd zijn. Het gaat om ghb en xtc.

De slachtoffers kwamen via chatboxen in contact met de verdachten. Naast vier aangiften is er één getuigenverklaring van een man die de seksfeesten vaker bezocht. De verdachten, allen zelf hiv-besmet, hebben verklaard dat zij ook elkaar „voor de kick” met besmet bloed hebben ingespoten.

COC Nederland, de belangenorganisatie voor homo’s, spreekt over „excessen”. „Dat homo’s thuis seksfeesten geven is niet bijzonder”, zegt voorzitter Frank van Dalen. „Met die feesten is niets mis. Hetero’s bezoeken ook parenclubs en seksboerderijen. Dit is echter iets totaal anders.”

Het nieuws over hiv-besmettingen tijdens seksfeesten komt niet uit de lucht vallen. Al in juni 2006 kwamen de eerste berichten hierover binnen bij politie en de GGD in Groningen. Omdat er geen aangifte volgde, en er volgens de politie „onvoldoende concrete informatie” was, gingen de feesten ongehinderd door.

Wel verspreidde de GGD vorig jaar een „ernstige waarschuwing aan bezoekers en potentiële bezoekers van seksfeesten voor homoseksuele mannen op privé-adressen” in de stad Groningen. „Bij ons waren verhalen binnengekomen over seksfeesten waarbij homoseksuele mannen risico’s liepen”, zegt Marco ter Harmsel, hoofd infectieziektenbestrijding van de GGD Groningen. „Die informatie kwam vooral via medewerkers met contacten in de scene, en die regelmatig chatsites bekijken om te weten wat er speelt.”

Heel concreet werden de verhalen niet, maar voor de GGD was het genoeg om direct een ‘voorwaarschuwing’ te geven.

[Vervolg Seksfeesten: pagina 3]

Maximale straf voor besmetting is 16 jaar cel

Dit ging via flyers verspreid in homobars, een persbericht en websites, zegt Ter Harmsel woensdag in het GGD-kantoor in Groningen. Dat had mede te maken met een plotselinge stijging van het aantal besmettingen in de stad. Waren dat er in 2005 nog 14, in 2006 liep het aantal besmettingen op tot 25. „Dat wil niet zeggen dat die stijging volledig te verklaren is door die seksfeesten, want mensen kunnen ook op een andere manier besmet zijn geraakt”, zegt Ter Harmsel. „Maar het is wel aannemelijk dat een deel van die stijging is veroorzaakt door die seksfeesten.”

In de waarschuwing, van 30 juni 2006, raadde de GGD potentiële bezoekers „met klem” af deze feesten te bezoeken wegens de risico’s van onveilige seks. Ook werd toen al melding gemaakt van „het gebruik van middelen die natuurlijke remmingen wegnemen”. Maar, zegt Ter Harmsel, op dat moment was onbekend welke middelen dat waren.

Pas in februari van dit jaar kwam de eerste aangifte binnen bij de politie. Daarna is contact gezocht met andere slachtoffers. Drie andere mannen waren vervolgens bereid ook aangifte te doen van verkrachting en zware mishandeling met voorbedachte rade, aldus de politie.

De GGD in Groningen erkent dat er veel tijd zit tussen de eerste waarschuwing over de seksfeesten en de aanhoudingen, bijna een jaar. Toch valt de politie niets te verwijten, zegt Marco ter Harmsel van de GGD. „Politie en justitie kunnen pas een zaak beginnen als er een aangifte ligt. Mensen hebben al heel veel moeite naar de GGD te stappen, terwijl ze dat anoniem kunnen doen. Naar de politie gaan is een veel grotere stap, want daar is de anonimiteit niet gegarandeerd – je naam staat ineens op een dossier. De slachtoffers hebben heel lang gewacht, vanwege hun privésituatie, of gêne; ze hadden iets te verliezen.”

Volgens de GGD is nog niet bekend hoeveel mensen besmet zijn geraakt. Ter Harmsel: „Twee verdachten hebben erkend dat zij een aantal mensen hebben geïnfecteerd met besmet bloed. Maar dat wil niet zeggen dat het daarbij gaat om de gevallen die al bekend zijn. Ze hebben namen genoemd die wij, en met name de politie, nog niet eens in beeld hebben.”

Op het raam bij de ingang van de GGD hangt sinds gisteren een oproep. Mannen die aan de feesten meededen, kunnen zich „gratis en anoniem” laten testen.

Hiv-besmetting is volgens de GGD dankzij medicatie niet meer op voorhand dodelijk, ook al is het nog steeds een levensbedreigend virus. „Maar niemand zit op een hiv-besmetting te wachten”, aldus Ter Harmsel. „Je moet aan de medicijnen, het doet iets met je lichamelijke gesteldheid. Het tast de kwaliteit van je leven aan.”

Dat hiv niet meer per se dodelijk is, heeft gevolgen voor de strafmaat in deze zaak. Mede omdat een hiv-besmetting behandelbaar is, kan justitie geen moord of doodslag meer ten laste leggen, wel zware mishandeling. De maximale straf is, als er verzwarende omstandigheden zijn, zestien jaar gevangenis.

Overigens is ook ‘zware mishandeling’ niet eenvoudig te bewijzen. De Hoge Raad oordeelde in 2005 in een zaak dat een hiv-besmette man, die bewust onveilige seks had, geen zware mishandeling ten laste kon worden gelegd.

Tegen seksfeesten an sich valt lastig op te treden. Burgemeester Jacques Wallage van Groningen zegt seksfeesten bij mensen thuis niet te kunnen verbieden zolang die vrijwillig worden bezocht. Pas als er strafbare feiten worden gepleegd kan en móét worden ingegrepen, zei hij gisteren.

Van Dalen van COC Nederland beklemtoont dat het gebeurde in Groningen niet uitsluitend met de homoscene in verband moet worden gebracht. In het uitgaanscircuit krijgen soms vrouwen ongemerkt ghb toegediend, waarna de daders hen misbruiken. „Dat soort excessen moet met kracht worden bestreden.”