Gedurfde telefoonfilm met onscherpe kleurvegen

Waarom heeft niemand mij verteld dat het zo erg zou worden in Afghanistan? Regie: Cyrus Frisch.In: Rialto, Amsterdam.

Waarom heeft niemand mij verteld dat het zo erg zou worden in Afghanistan? van de Amsterdamse kamikaze-filmer Cyrus Frisch is een van de meest gedurfde films die ik in lange tijd heb gezien. Dat komt niet omdat het stream of consciousness-relaas van een Afghanistan-veteraan met de 3.2 megapixel-camera van een Sharp 903 mobiele telefoon werd opgenomen. Al werd Waarom heeft niemand… daarom bij zijn première op het Filmfestival Rotterdam wel als de eerste mobieletelefoonfilm geafficheerd. Dat is meer een bijkomstigheid. Als je ergens mee kunt filmen, worden er films mee gemaakt.

Nee, Waarom heeft niemand mij verteld… is baanbrekend door de compromisloze manier waarop vorm en inhoud samenvallen. De verstoorde en desintegrerende waarneming van de ex-soldaat had eenvoudigweg niet anders gefilmd kunnen worden dan in de onvaste, onscherpe kleurvegen van Frisch’ mobiele telefoon, waarin de rook cirkelt tussen de wieken van een helikopter door, wankele voetstappen klinken als marcherende laarzen en alles bedreigend is.

Frisch’ film werd in haast gemaakt. En dat zie je eraan af. Als een film niet door een traditionele vertelling wordt gestructureerd, dan zijn er andere bouwstenen nodig, zoals ritme, vorm, tempo. Het gedisciplineerd ontbreken daarvan in Waarom heeft niemand… maakt ook dat de aanvankelijke opwinding over de twee-eenheid vorm/inhoud omslaat in beleefde verveling. Er zijn te weinig dwingende elementen om je verbeelding te pareren. En je eigen film bij elkaar fantaseren, daar is geen kunst aan.

Dana Linssen