Gangsters als dansers in schietpartijchoreografieën

Gangsters als dansers in schietpartijchoreografieën Exiled. Regie: Johnny To. Met: Nicky Cheung, Francis Ng, Anthony Wong Chau-sang. In: Filmmuseum, Amsterdam. Exiled - Fong Yuk (2006) scene uit film

Exiled. Regie: Johnny To. Met: Nicky Cheung, Francis Ng, Anthony Wong Chau-sang. In: Filmmuseum, Amsterdam.

In genrefilms kunnen de filmmaestro’s excelleren doordat de uitgangspunten van de plot bekend zijn bij de kijker die dus zijn volle aandacht kan verplaatsen van het wat naar het hoe, naar de manier waarop gefilmd wordt. Johnny To is zo’n meester, die zich uitleeft op de platgetreden paden van het gangstergenre en zijn personages binnen de bekende kaders een dans laat uitvoeren van een grote precisie en schoonheid.

Daarom is het belangrijker om bij een recensie van zo’n film de scènes te beschrijven dan het verhaal, want dat gaat meestal over eenzame gangsters die binnen of buiten de bende moeten zien te overleven. In het geval van Exiled gaat het over een groepje jeugdvrienden dat in de onderwereld is terechtgekomen en tegen de gangstermores handelt.

De schietpartijen in Exiled gaan telkens tussen drie of meer gangsters en daarbij is de mise-en-scène cruciaal. Wie bevindt zich waar ten opzichte van elkaar? To structureert Exiled rond vier van dit soort scènes, de een in nog ingewikkelder constellaties dan de ander, met bewust absurde elementen zodat we echt heel goed begrijpen dat het er niet om gaat wie wie doodschiet, maar hoe.

De mooiste schietpartij is in een kliniek, waar Wo, de hoofdpersoon, wordt geopereerd na een schietpartij. Zijn vrienden wachten letterlijk in de coulissen als de gangsterbaas binnenkomt, zijn doodsvijand, even gewond en op zoek naar een dokter. Het spel van deuren, gordijnen, bedden, trappen dat To ons dan voorschotelt, staat schitterend ver af van de realiteit. Elke gangster lijkt de balletacademie te hebben doorlopen.

Bas Blokker