BZ: met tweede ‘nee’ is Nederland uit Europa

Als bij een tweede referendum een nieuw Europees verdrag eveneens verworpen zou worden, moet Nederland zich verzoenen met een rol op het tweede plan in Europa. Het perspectief van een Europa van twee snelheden waarin de meeste landen wél volgens de regels van een nieuw verdrag doorgaan met de Europese integratie, hebben staatssecretaris Timmermans (Europese Zaken, PvdA) en minister Verhagen (Buitenlandse zaken, CDA) gisteren geschilderd tegenover journalisten.

„Ik wil niet chanteren”, aldus Timmermans op een lunch in Den Haag, „maar een tweede ronde is wel een beslissende ronde, want er is geen volgende gelegenheid om een nieuw verdrag opnieuw te wijzigen”. „Een tweede ‘nee’ zou Nederland buiten Europa plaatsen”, aldus Verhagen later in de wandelgangen van de Tweede Kamer.

De Nederlandse regering onderhandelt dezer dagen met de andere EU-landen over de tekst van een nieuw verdrag, dat in de plaats moet komen van de Europese Grondwet die in 2005 sneuvelde in referenda in Frankrijk en Nederland. De Nederlandse regering staat een beknopt wijzigingsverdrag voor en hoopt dat de Raad van State zal adviseren dat zo’n Europees Verdrag zonder grondwettelijke pretenties niet opnieuw direct aan de kiezers hoeft te worden voorgelegd. Ten minste achttien andere EU-landen dringen er op aan het verdrag van 2005 alsnog met kleine wijzigingen in te voeren.

„Bangmakerij”, meent Kamerlid Harry van Bommel van de SP, propagandist van het ‘nee’ in 2005. „Bij het vorige referendum zei de regering dat het ‘oorlog’ zou worden bij verwerping, nu dat we Europa uit moeten”. Han ten Broeke (VVD) vindt de uitlatingen „onverstandig” en vindt dat de regering zich beter op de onderhandelingen kan concentreren.

Of een nieuw referendum een Kamermeerderheid zou halen is uiterst onzeker: PvdA en VVD, in 2005 vóór, zeggen dat nu nog niet te weten.