Politieke crisis Oekraïne voor even bezworen

De politieke crisis in Oekraïne is voorlopig bezworen. Zondag tekenden president Joesjtsjenko en premier Janoekovitsj na een nachtelijke vergadermarathon een akkoord over nieuwe verkiezingen op 30 september.

Daarmee werd een gewelddadig treffen voorkomen, want president Joesjtsjenko had vrijdag het directe bevel over de politietroepen op zich genomen en eenheden naar Kiev geroepen. Dit was een reactie op de bezetting van het Openbaar Ministerie door eenheden van de oproerpolitie die de premier gehoorzaamden. De dreiging van een burgeroorlog dreef de rivalen volgens analisten terug naar de onderhandelingstafel.

President Joesjtsjenko noemde de uitkomst zondagochtend een ‘prachtig resultaat’ en stelde dat de politieke crisis nu voorbij is. Vandaag en morgen komt het parlement bijeen om de verkiezingen wettelijk mogelijk te maken en nog enkele wetten goed te keuren die de toetreding tot de wereldhandelsorganisatie WTO bespoedigen. Alle moties die zijn aangenomen nadat de president het parlement ontbond, zijn ongeldig.

De huidige crisis is het gevolg van een machtsstrijd tussen president Joesjtsjenko en de oppositie enerzijds en premier Janoekovitsj en de parlementaire meerderheid anderzijds. President Joesjtsjenko forceerde de zaak op 2 april, toen hij per decreet het parlement ontbond en verkiezingen uitschreef. Hij sneed hiermee premier Janoekovitsj de pas af, die zijn parlementaire meerderheid actief uitbreidde, volgens de president met smeergeld en dreigementen. Janoekovitsj streefde naar 300 zetels, genoeg om presidentiële veto’s ongedaan te maken.

Hoewel het presidentiële decreet waarschijnlijk ongrondwettig was, bleek het Constitutionele Hof verlamd en niet in staat vonnis te wijzen. De premier kon geen gewelddadige oplossing forceren, want de president domineert de machtsorganen. Hoewel het parlement in sessie bleef en de beide partijen betogingen, blokkades en tentenkampen organiseerden, zat er begin mei niets anders op dan nieuwe verkiezing te accepteren.

Recentelijk kreeg men weer ruzie over de datum, zodat eind vorige week een nieuw dieptepunt volgde in de zenuwenoorlog, toen ordetroepen bijna slaags raakten bij het Openbaar Ministerie.

Volgens peilingen is 60 procent van de Oekraïners tegen nieuwe verkiezingen en is men de politieke chaos meer dan beu. Toch kan geen van beide kampen op een electorale doorbraak rekenen en staan ze beide rond 40 procent van de stemmen.