Clowns heersen in ‘Alptraum’

Theater: Alptraum, van Peer Wittenbols, door Toneelgroep Oostpool. Regie: Ted Keijser. Gezien: 26/5 Huis Oostpool, Arnhem. Daar t/m 10/6. Daarna tournee. Inl: 026-4437655 en www.oostpool.nl.

Ze dragen flapschoenen en rode neuzen: de personages in Alptraum horen allen bij het volkje van de clowns. Het is een moeilijk volkje want het kent geen ironie. Wij lachen om een soort die overal zwaar aan tilt. Clowns vergroten onze emoties uit opdat wij ze herkennen. Daarin, en niet in de clownsgrappen zelf, zit ’m als het goed is de humor. En het ís goed bij Toneelgroep Oostpool. Huisschrijver Peer Wittenbols weet die emoties zelfs tot absurde proporties op te blazen. Alleen al de uitgangssituatie is krankjorum. Clown Django komt muntjes inleveren bij de bank en de juffrouw achter de balie ziet hem voor een overvaller aan. Vanaf dat moment is het met Django’s rust gedaan. Drie mensen maken jacht op hem: een agent, een reporter en de baliejuffrouw, die een kindje wil, een kind van haar ‘rovertje’.”

Alptraum heeft de vorm van een bizarre thriller. Want iedereen verdenkt iedereen – terwijl men toch zo goedgelovig is. Juist doordat men alles letterlijk neemt ontstaan er misverstanden. Wittenbols kan kleine lieden zo gewichtig laten praten dat zij de mist in gaan; ze stapelen taalfout op taalfout en begrijpen de wereld niet meer. Hun machteloosheid maakt hen aandoenlijk. Dat was al zo in de stukken van Wittenbols met gewone mensen, dat is hier nog sterker het geval met clowns, die een tikkeltje dommer en kwetsbaarder dan doorsnee mensen zijn.

Gastregisseur Ted Keijser heeft ervaring met clowns. Hij trad op in clownshows en begeleidde circus Toni Boltini. Zijn fysieke en beeldende stijl doet het goed in het jeugdtheater. Eerder regisseerde Keijser bij Oostpool de geestige familievoorstelling Het Behouden Huysch en ook Alptraum is voor jong en oud. Er gebeuren een paar nare dingen, maar dat zien de kleintjes waarschijnlijk niet. Wat ze wel zien, dat zijn acteurs die het bewust-sullige spel voortreffelijk beheersen. Heidi Arts, Flip Filz, Olaf Malmerg, Remco Melles en vooral Servaes Nelissen als Django: ze bewegen niet alleen mal maar ook ontzettend precies en dat heeft dit genre nodig.