Veto tegen plan Turkse grondwet

Het plan van de regerende AK-partij in Turkije om de president voortaan rechtstreeks door het volk te laten kiezen, is gisteren gestuit op een veto van de huidige president. Mogelijk komt er een referendum om uit de voortdurende constitutionele impasse te komen.

Het voorstel van de conservatief-islamitische AK-partij om de president voortaan direct te laten kiezen – en niet langer door het parlement – werd eerder deze maand aangenomen door het parlement. Ook werd in het voorstel de ambtstermijn verminderd van zeven jaar naar vijf. Daarnaast stemde het parlement in met parlementsverkiezingen om de vier jaar (in plaats van de huidige vijf jaar).

Met de grondwetswijzigingen beoogt de AK-partij van premier Erdogan de politieke crisis te doorbreken die begin deze maand ontstond doordat haar kandidaat voor het presidentschap tot twee keer toe onvoldoende stemmen vergaarde in het parlement om verkozen te worden. Dat het quorum niet werd gehaald, kwam door een boycot van de seculiere oppositiepartij CHP. Zij vond de beoogde kandidaat, minister van Buitenlandse Zaken Abdullah Gül, te gelovig.

Daarop liet de AK-partij het aankomen op nieuwe parlementsverkiezingen – op 22 juli. De opzet van de AK-partij is dat dan ook een president wordt gekozen.

Gisteren liet de vertrekkende Turkse president Ahmet Necdet Sezer evenwel weten dat hij niet kan instemmen met de amandementen. Volgens hem is er „geen acceptabele rechtvaardiging” voor de hervormingen, zijn de voorstellen onverenigbaar met het Turkse democratische systeem, en kunnen ze leiden tot politieke instabiliteit.

Het veto van de president, die als ‘seculier’ bekend staat, komt niet onverwachts. De AK-partij kan de grondwetsvoorstellen nu ongewijzigd opnieuw door het parlement laten aannemen. Mogelijk gebeurt dat al komende week. President Sezer kan niet nog een keer vetoën. Maar hij kan wel een referendum uitschrijven over de kwestie. (AFP, Reuters)