Stilzitten kost nu ook punten

Computeren en bewegen gaan tegenwoordig goed samen. Door alarmerende cijfers over dikke kinderen verzint de gamemarkt steeds meer spelletjes waarbij actie geboden is. Met spierpijn voor het kind als gevolg.

Jonge ogen zijn gefixeerd op het beeldscherm. Hiphop dreunt uit de speakers. Over het scherm kruipen flitsende pijlen omhoog, terwijl aan weerszijden de scores oplopen. Dan stopt de muziek. Game over. „Wat is mijn score, juf?”, vraagt de elfjarige Jenaida Zijdemans. Ze zweet. Alle kinderen zweten.

De kinderen doen aan ‘Fitgames’, een mix van aerobics, steps en computergames. Sportschool Pleizier in Amsterdam-Zuidoost is in Nederland een van de eerste in zijn soort die de les aanbiedt. Sinds vorig jaar september kunnen kinderen vanaf zes jaar fitgamen. En dat doen ze al te graag, zegt ‘juf’ Andrea Niels, sportinstructrice bij Pleizier. „Ik moet de kleine kinderen uit de judoles buiten houden.” De reden voor de populariteit? „De competitie.”

Dat werkt als volgt. Bij fitgamen staan alle kinderen op hun eigen elektronische mat met daarop vier pijlen: voor, achter, links, rechts. Elke mat staat in verbinding met een groot beeldscherm, waarop diezelfde vier pijlen de maat van de muziek aangeven. De bedoeling is op het juiste moment op de juiste pijl van de dansmat te staan. De computer registreert elke misstap. Aan het einde van een liedje komt de afrekening: de score per mat, groot op het scherm. De besten juichen, de slechtsten zwijgen. Maar elk kind heeft aan het einde van de rit zijn dagelijkse portie beweging er zo’n beetje op zitten.

Dat is geen vanzelfsprekendheid. Nog geen derde van de jongeren tussen de twaalf en achttien jaar haalde in 2005 de Nederlandse Norm Gezond Bewegen van een uur matig intensieve beweging per dag. Volgens de Gezondheidsraad kampt 13 procent van de jongens en 14 procent van de meisjes met overgewicht. De cijfers in andere westerse landen zijn identiek, zo niet verontrustender.

Gameproducenten spelen daar handig op in. Ze brengen steeds meer computerspelletjes op de markt waarbij stilzitten punten kost. Sony introduceerde in samenwerking met sportfabrikant Nike in 2003 Eye Toy Kinetics, waarbij gamers via een cameraatje zichzelf op tv terugzien; in spelvorm kunnen ze hun aerobics-moves verfijnen. De eveneens Japanse spellenmaker Konami lanceerde Dance Dance Revolution, een voorloper van Fitgames. En Nintendo introduceerde vorig jaar december de Wii-spelcomputer, standaard geleverd met het spel Wii Sports. De afstandsbediening is tennisracket, honkbalknuppel, bokshandschoen, golfclub en bowlingbal ineen. Zwiept de gamer met zijn afstandsbediening, dan zwiept zijn virtuele alter ego synchroon met zijn racket. Met spierpijn op ‘the day after’ als gevolg.

„De Wii is een ongekend succes”, zegt Boris van de Ven, producent en presentator van Gamekings, een programma over computergames op TMF. „De spelcomputer is nieuw, niet duur en cool. Wii doet iets wat computergames nog niet deden.” De Wii kost 249 euro, respectievelijk 150 en 350 euro goedkoper dan de concurrenten Playstation 3 en Xbox 360. Een voorlichter van Nintendo Benelux meldt dat sinds de Europese lancering van de Wii in december tot eind maart 1,3 miljoen exemplaren zijn verkocht. „Wii is continu uitverkocht. Ik sluit niet uit dat Nintendo meer gaat ontwikkelen.”

De bewegingsspellen zijn populair, maar kunnen ze ook voor sport doorgaan? Die vraagt houdt ook NOC*NSF bezig. Volgens accountmanager Eric Luijpers is het antwoord op die vraag „arbitrair.” NOC*NSF experimenteert wel met computergestuurde spelen. Bij Mission Olympic The City, een mobiele sportstad die jongeren enthousiast moet maken voor sport, kunnen gemeenten elektronische dansmatten laten installeren. Luijpers: „Onder tieners vormt gaming een belangrijke deel van de vrijetijdsbesteding. Daar spelen wij op in.” Leverancier van de dansmatten bij Mission Olympic is de E-Sportsbond die van gaming een officiële sport wil maken. Vorige maand organiseerde de bond het eerste NK Gaming. Circa 300 gamers streden om de titels.

Opvallend genoeg draaide het NK vooral om games waarbij alleen de duimen flink bewegen. Van de meer fysieke games stond alleen Wii-tennis op het programma. Winnaar Kay van den Bosch: „Voor Wii-tennis geldt: hoe beter je wordt, hoe minder je hoeft te bewegen”. Is gaming dan toch vooral een zitsport? Boris van der Ven van Gamekings denkt van wel. „Het raakvlak tussen sport en gaming is leuk, zoals bij de Wii. Maar bij gaming wil je soms ook een nacht doorhalen met vrienden. Dan mogen de spelletjes niet te vermoeiend zijn.”